A M M E H U K Û K U

Devletiı kuruluş ve teşkilâtını, devlet sıfatıyla gösterdiği fa âliyetleri ve bu faâliyetlerin yerine getirilmes (îfâsı) dolayısıyle devletle şahıslar arasında mey dana gelen bağ ve münâsebetleri tanzim ve şahsır devlet karşısında hâiz olduğu hak ve yetkileri tâ yin eden hukuk şûbesi. Amme hukûku, insanların, doğuştan geler vazgeçilmez hak ve hüniyetlere sâhip olduğunur kabûl edilmesinden beri, bu hak ve hüniyetleri devlete ve diğer insanlara karşı korur ve bunlarır karşılıklı ilişkisini tanzim eder. Amme hukûkunur târihî gelişimi fertlerin faydasına olmuştur. Ferdin hak ve hüniyetleri faydasına devletin yetkileri sınırlandırılırken, hak ve hürriyetlerin gerçekleşmesi için devlete yeni yeni vazifeler yüklenmiştir Amme hukûku terimi, özel hukûkun zıddı olarak kullanılmaktadır. Yürürlükte olan hukûku (mer’i hukûku), Özel hukûk ve Amme hukûku olarak ayırmak Roma hukûkuna kadar dayanır. Özel hukûk; fertler ve özel nitelikteki bazı kuruluşlar arasındaki ilişkilere âit kuralları; Amme hukûku ise, devlet ve kamu müesseseleri hukûkunu ve bunların fertlerle olan münâsebetlerini tanzim eder. Bu ayırım mutlak mânâda değildir. Birçok hukuk kollarında Amme hukûku ve Özel hukûk birbirine girmiş durumdadır. İkisi arasındaki hudut kesir değildir. Yirminci yüzyılda Amme hukûku alanı büyüme eğilimi göstermiştir. Sosyal devlet anlayışı, devletin vazifelerini ve dolayısıyla Amme hukûku tarafından düzenlenen sâhayı genişletmiştir. Meselâ; eskiden özel hukûka giren iş hukûku ve sosyal güvenlik hukûku Amme hukûkuna dâhil olmuştur. Amme hukûkunu, Özel hukukdan ayıran başlıca hususlar şunlardır: 1. Devlet ve kamu müesseseleri, hukûkî ilişkilerde amme kudretinden gelen hâkimiyet hakkını kullanarak faâliyet gösterirler. Özel hukûk ilişkilerinde ise hâkimiyet hakkının kullanılması söz konusu değildir. 2. Özel hukûkta, taraflar arasındaki ilişkilerde eşitlik esâsı bulunduğu hâlde, Amme hukû- kunda, devlet ve kamu kuruluşları ve bunlarla fertler arasında eşitlik yoktur; burada aksine, üst- ast (mâfevk-mâdûn) münasebeti vardır. 3. Özel hukûk ilişkilerinde şahsî menfaatler söz konusu olduğu halde, Amme hukûkunda Amme menfaati söz konusudur.
Amme hukûkunun çeşitli dallan: 1. Anayasa hukûku 2. İdare hukûku 3. Mali hukûk (Vergi hukûku) 4. Ceza hukûku 5. Ceza usûl hukûku 6. Medeni usûl hukûku 7. Devletler umumî hukûku 8 .İş hukûku 9. Sosyal güvenlik hukûku Fakat iş hukûku ve sosyal güvenlik hukûku en son yapılan tasnifle tekrar özel hukuk arasında kabûl edilmiştir.