ACENTE

Kendisine verilen
yetki dâhilinde belli işleri yapmakla yükümlü
kişi veya birimler. Ticârî bir işletmeye müşteri
bulmak işi ile uğraşan aracı. Acente, bağımsız bir
tâcir olarak ve bir sözleşmeye dayanarak belirli bir
yer veya bölge içinde bir ticâri işletmeyi ilgilendiren
belli işlerde aracılık eder ve bunları o işletme
adına yapar.
Halk dilinde birçok tâcir yardımcılarına acente
denilmekle berâber, bu kimseler acente vasfına
hâiz değillerdir. Artist acentesi, emlak acentesi, istihbârât
acentesi nâmıyla iş yapan işletmeler, hukûken
tellâl veya simsardır. Tellâlın acenteden
farkı, acentenin işini yaptığı kişi veya firmaya dâimâ
bağlı olmasıdır. Öte yandan yabancı firmaların
yurt içindeki umûmî dağıtıcılarına (distribütör)
da acente denmektedir. Bunlar kendi nâm ve hesaplarına
da alım satım yapabilirler.
Acenteler, bağlı olduğu işletmeye müşteri sağlayan
aracı acentelerle, müvekkili nâmına sözleşme
akdeden, akit yapan acenteler olmak üzere iki
kategoride toplanabilir. Komisyoncu acenteler, sigorta
acenteleri ve yabancı şirketlerin yurt içindeki
umûmî vekilleri acente hükmündedir.
Acenteler çalıştıkları bölgede tekel hakkına sâhip
olmanın yanı sıra, fevkalâde masrafları taleb
etme, ücret isteme ve alacağı ödenene kadar müvekkilinin
malım hapis hakkına sâhiptir. Buna
karşılık vekili olduğu kişinin menfaatlerini koruma,
tâlimâta göre hareket etme, önleyici tedbirler
ılma, parayı zamânında gönderme, bilgi verme
/e müvekkili ile rekâbet etmeme gibi mükellefiyetleri de bulunmaktadır.