ANTİLOPLAR

ANTİLOPLAR (A n tilo p in a e ); Alm. Antiloperı
(f), Fr. Antilopines, İng. Antelopes. Famiyası: Boynuzlugiller (Bovidae). Yaşadığı yerler:
En çok Afrika ve Güney Asya. Özellikleri: Geviş
getiren, halkalı boynuzlu, zarif vücûtlu, iyi koşucu
hayvanlar. Ömrü: 10-12 sene. Çeşitleri: Keseli,
kara, su, orman antilopları, ceylan ve impalalar
meşhurlarıdır.
Çift tırnaklı, geviş getiren, zarif ve süratli
hayvanların meydana getirdiği bir alt familya (Antilopinae).
Boynuzları halkalı, çoğunlukla yukarı
ve geriye doğru kıvrıktır. Burun delikleri dışında
suratları kıllarla kaplı, orta veya küçük bedenlidirler.
Ağır bir misk kokusu yayan, güçlü göz salgı
bezlerine sahiptirler. Genellikle Afrika ve Güney
Asya’nın çöl, ova ve ormanlarında yaşarlar.
Pekçok türü vardır. Büyüklükleri yaban tavşanından
öküz büyüklüğüne kadar değişir. Boynuzlarının
büyüklüğü de cinslere göre farklıdır. Yalnız ve
çekingen yaşayanları olduğu gibi, çoğunluğu sürüler
hâlinde yaşarlar. Tehlike ânında kaçarlar, fakat
uzun süre koşamazlar. Ot, kök, yaprak ve bodur
bitkileri yiyerek beslenirler. Su ihtiyaçlarını,
yedikleri nemli bitkilerden sağladıklarından pek
nâdir su içerler. Erkekleri boynuz tokuşturmayı
sever. Dişileri yılda bir yavru doğurur. Yavru doğar
doğmaz annesini tâkip etmeye başlar.
Antilopun en çok bilinen türleri, Amerika antilopu,
Develand, Cüce antilop, Dört boynuzlu antilop,
Kudu, Gnu, Orongo ,(Çiru), Ceylan, İranCeylanı, Hint Ceylanı ve İmpaladır. Üç sıçrayışta
20-25 m mesafeyi aşabilirler.
Samur antilopları: Antilopların içinde en
güzeli olmamakla berâber en heybetlisidir. Daha
çok otla beslenir. İsteyince çok hızlı koşar. Güneş
alabilen seyrek ağaçlı ormanları sever. Yaralandığı
ve köşeye sıkıştırıldığı zaman vahşice döğüşür
ve çok tehlikeli olur. Dişisinin ve erkeğinin, arkaya
doğru uzanan 160 cm uzunlukta hârika boynuzları
vardır. Bu boynuzları her zaman kendini korumak
için silah olarak kullanır. İri kulakları ve dik
tüylü bir yelesi vardır. Yaklaşık olarak 225 kg
ağırlığındadırlar.
Güney Afrika, Rodezya, Doğu Afrika’nın kıyı
bölgelerinde on ile yüz başlık sürüler hâlinde yaşarlar.
Her sürüde yetişkin bir erkek samur antilop
bulunur.
Su antilopları: Bunlar suyu çok severler ve ırmak
boylarında kalabalık olarak yaşarlar. Sürü,
beş-altı başlık olabildiği gibi bâzan yüze kadar
çıkar. Erkeklerinde uzun ve kıvrık boynuzlar bulunur.
Karada yaşamalarına rağmen çok iyi yüzerler.
Tehlike ânında derin sulara girerler. Kendilerini
tâkip eden köpeklere de orada saldırırlar.
Eti lezzetsiz ve lif lif olduğundan avcılar tarafından
nâdiren avlanırlar.
Orman antilopu: Diğer adıyla semerli antilop
yalnız yaşamayı sever. Gece hareketli olduğundan
gündüz ağaçların ve çalıların arasında dinlenir.
Çok ürkektir, yaralanınca çok tehlikeli olur.
Küçük Afrika antilopları: Afrika’da büyük
bir grubu meydana getirirler. Renkleri kahverengi
ile gri-mâvi arasında değişir. Erkek ve dişiler
boynuzludur. Erkeklerin boynuzları dişilerinkinden
daha uzun olup, 15 cm kadar olabilir. Yüzlerinde
kendilerine has guddeleri vardır. Bunlardan
gelen kokuyu dallara sürerek yaşadıkları alanları
kokularıyla işaretlerler. Bu antiloplar yeşilliklerle
beslenirler. Arka ayakları üzerine dikilerek dallara
ve yabânî üzümlere uzanırlar. Bunlar aynı zamanda
böcek ve yılan da yerler.
Büyük Afrika antilopları: Afrika’da pek çok
büyük antilop bulunur. Büyük eland bunlardan en
büyüğüdür. Kuvvetli bir yapıya sahip olup, ağırlığı
900 kilograma kadar varır. Erkek ve dişilerin her
ikisi de hafif spiral boynuzlara sâhip olup, omuzlarında
tümsekler mevcuttur. Ayrıca derilerinin
sarkık olması kendilerine mahsustur. Vücut büyüklüklerine
göre, nispeten hızlı hareket ederler.
Yetişkin elandların 2 m yüksekliğindeki çalılıkları
atladıkları görülür. Küçük sürüler hâlinde Güney
ve Doğu Afrika’da yaşarlar