Artsıbaşev, Mihail Petroviç

Artsıbaşev, Mihail Petroviç (d. 5 Kasım
1878, Harkov eyaleti, Ukrayna – ö. 3 Mart
1927, Varşova), yapıtları aşın karamsar ve
ahlakdışı olarak değerlendirilen Rus
yazan.
1907’de Sanin adlı romanının yayımlanmasıyla
yaygın üne kavuştu; daha doğrusu
kötü ün sahibi oldu. 1905 Devrimi’nin
başansızlığa uğramasından sonra Rus edebiyat
dünyasına bir karamsarlık ve inançsızlık
dalgası egemen olmuştu. Bu durumun en
uç ifadesi ise Sanin’di. Metafizik ve ahlak
sorunlarını irdeleyen Artsıbaşev’in bu kitabında
da, öbür yapıtlannda olduğu gibi
Tolstoy’un etkisi hissedilir. Ancak Artsıbaşev’in
tavn Tolstoy’dan farklıdır; o, ilkel
gerçeklikler olarak adlandırılan ve kendisi
için cinsellik ve ölümden oluşan gerçeklikler
dışında her şeyi yadsır. Tutucu eleştirmenler
onu ahlaksızlıkla suçlamış, yenilikçi
eleştirmenlerse onda hiçbir özellik bulamamıştır.
Gene de yapıtlan bir süre için
yaygınlık kazanmıştır. Bazı oyunlan edebi
açıdan değerlidir. Sovyet eleştirmenlerince
yozlaşmışlıkla suçlanan Artsıbaşev 1923’te
Sovyetler Birliği’nden sürülmüş ve yapıtları
yasaklanmıştır.