Asturias

Asturias, Ispanya’nın kuzeybatısında, Oviedo
ili ile aynı alam kaplayan özerk bölge
(comunidad autönoma).
Asturias, Müslümanlann Ispanya’yı ele
geçirmesine değin, Vizigot soylulannın yönetiminde
bağımsız bir kralhktı (bak. Asturias
Krallığı).
Bölgenin beşte dördünden çoğunu kaplayan
dağlar, Asturias’ı doğuda Santander,
güneyde Leön, batıda da Lugo illerinden
ayınr. Bölge, doğu-batı doğrultusunda birkaç
kuşağa bölünebilir. Kuzeyden güneye
doğru Atlas Okyanusu kıyısı boyunca dar
bir şerit halinde uzanan ova ve tepeler,
giderek bir kıyı tepeleri dizisine dönüşür.
Bu tepeler, nüfusun ve sanayinin yoğunlaştığı
Nalön Irmağı vadisini, yani bölgenin orta
koridorunu kuşatır. Bu koridor, Cangas de
Onis (doğuda) ve Oviedo (batıda) merkezleri
arasında uzanan, boylamasına bir çöküntü
alanıdır. Güneye doğru Cantabria
Dağlan yükselir; buzullarla kaplı Picos de
Europa bugün ulusal park durumundadır.
Yöredeki vadiler, kuzeyden güneye doğru
uzanırsa da, güneydeki Leön iline kolayca
geçilebilen tek yer Leitariegos geçididir.
Yıllık yağış ortalaması 1.000 mm’yi aşar;
bölgenin büyük bölümü kışı kar altmda
geçirir. Ihman okyanus iklimi egemendir;
yağışlann yıl içinde dağılımı düzenli, mevsimlik
sıcaklık farklan ise azdır.
1900’den bu yana Asturias nüfusu iki
katına çıkmıştır. Ama bölgenin İspanya
nüfusu içindeki payı düzenli olarak azalmış,
İspanya’mn ve Avrupa Ekonomik Topluluğu’nun
(AET) sanayileşmiş bölgelerine yönelen
göç hareketi nedeniyle geride yaşlı bir
nüfus kalmıştır. Tanm kesiminin gerilemesi
de kırsal alandan göçe yol açmış ve bölge
nüfusu gitgide artan biçimde Oviedo,
Aviles ve Gijön’dan oluşan sınai ve kentsel
üçgen içinde yoğunlaşmıştır.
Asturias’ta tanm fazla gelişmemiştir. Geleneksel
ürünler buğday, dan ve fasulyedir;
18. yüzyıldan bu yana dönüşümlü olarak
akdan ve patates de ekilmektedir. Tanmda
ortak işletmecilik geleneği güçlüdür; dağlardaki
geniş otlaklar 20. yüzyıl başlanna
değin köy topluluklannm mülkü sayılmıştır.
Otlaklar ve hayvan yemi ekimi bundan
sonra çarpıcı biçimde genişlemiş, hayvan
yetiştiriciliği ağırlıklı tanmsal etkinlik haline
gelmiştir. 1885’te bölgeye getirilen ve giderek
koyun ve atın yerini alan İsviçre ırkı
sığırlar, bugün başlıca çiftlik hayvanıdır.
Madencilik ve matalurji Mieres, La Felguera
ve Gijön dökümhanelerinin kurulduğu
19. yüzyıl ortalanndan bu yana Asturias
sanayisine egemen olmuştur. Hükümet,
dökümhanelerin modernleştirilmesine önayak
olmuş ve Aviles ile Verina vadisindeki
büyük demir-çelik tesislerini desteklemiştir.
Kömür daha çok Nalön ve Caudal ırmaklanmn
oyduğu vadilerde çıkartılır. Nacera
Irmağı boyunda antrasit yataklan bulunur.
Asturias, İspanya’nm en bellibaşlı çinko
üretim yöresidir, ama 19. yüzyıldan bu yana
üretim önemli ölçüde düşmüştür. Çimento,
cam, gıda, içki, tütün, deri ve tekstil
üretiminde artış olmakla birlikte, bölge
sanayisi çeşitlenmemiştir.
Bölgede altyapının geriliği, ötedenberi sanayinin
gelişmesini engellemektedir. Kuzey-
güney doğrultusundaki kara ve demiryollan
Oviedo, Aviles ve Gijön üçgeninde
birbirine yaklaşır. Doğu ve batıdaki yerleşmeler
büyük ölçüde güzergâh dışında kalır.
Deniz taşımacılığının artması, Aviles, Gijön
ve El Musel limanlarının gelişmesini sağlamıştır.
Bölgenin geleneksel çiftlik evi caserio,
ahşap ve taştan yapılır; bir balkonu, galerisi
ve kemerli sundurması bulunur. Gene bölgeye
özgü, oval biçimli çoban kulübesi
pallaza, yontma taştan yapılır; konik çatısı
sazlarla kaplıdır. Katolik geleneklerine bağlılık,
Asturias’ta Kastilya’ya göre daha azdır.
Yöre folklorunda sayısız boşinan varlığını
sürdürmektedir. Halk arasında inanılan
doğaüstü varlıklardan trasgu, alaycı bir
ruhtur; güestia ise dertli ruhlardan oluşan
bir gece alayıdır. Dominikenler ve Cizvitler
16. ve 17. yüzyıllarda Asturias köylülerine
misyonerler göndermişlerse de, dağlık yörelerde
çok az başanlı olabilmişlerdir. Nüfus
(1982 geç.) 1.140.200.