MOLLA FENÂRİ; Osmanlı Devletinin ilk şeyhülislâmı. Adı Muhammed, lakabı Şemseddîn olup, babasının ismi Hamza’dır. 1350 (H. 751) senesi Safer aymda Fenâr köyünde dünyâya geldi. Bu köyde doğduğund...

MOLLACAMİdin.ve feiı bilgilerinde âlim, ve- lî^şâir. femiv; Abdurrahmân bin Nizâmeddîn Ah- med, lakabi^ûreddîndir. Câmî ve Mevlânâ nis- beğpriyle Şffeşhûı; oldu. Anadolu’da Molla Câmî di- yeîhnm...

MOLLA ARAB; Osmanlılar zajnânmda yetişen İslâm âlimlerinin büyüklerinden. İsmi, Vâiz Mu- hammed bin Ömer bin Hamzâ Antakî, lakabı Muh- yiddîn’dir. Haleb’den Bursa’ya geldiği için Molla Arab diye...

MOLİERE (Molyer); Fransız komedi yazarı. 1622 yılında Paris’te doğdu ve 1673’te orada öldü. Tiyatroculuk yaptı. Yazdığı komedileri oynardı. İlk öğrenimini bitirdikten sonra Paris’te Cizvit...

MOLİBDEN; Alm. Molybdän (n)f Fr. Molybdène, İng. Molybdenum. Sert,-kırılgan, gümüş beyazı metalik bir element. İlk olarak İsveçli kimyâger Carl Wilhelm Scheele tarafından 1778 senesinde molibdenit min...

MOLEKÜLER BİYOLOJİ; Alm. Molekularbiologie, Fr. Biologie moléculaire, Ing. Mo- lecular biology. Canlılardaki olayları moleküler seviyede tetkik eden biyoloji dalı. Moleküler biyoloji son yıllarda ehem...

Drama. Hayâtı, acıklı ve bâzan güldürücü yönleriyle bir arada işleyen; insana toplum içindeki vazifelerini hatırlatan; ahlâkî değerleri ön planda tutan; nesir ve nazım şeklinde sahnede oynanan bir tiy...

DÖVİZ; Aim. Devisen (f), Fr. Devise (f), İng. Foreign Exchange, Foreign Currency. Dar anlamda (çek, poliçe gibi) yabancı parayı temsil eden belgeler. Türkçede yabancı ülkelerin paralarına “döviz...

DÖVENOTU (Plumbago europea); Alm. Bleiwurz (f), Fr. Plumbago (m), İng. Toothwort, leadwort. Familyası: Dişotugiller (Plumbaginaceae). Türkiye’de yetiştiği yerler: Trakya ve Anadolu. Temmuz-ekim ayları...

DÖVEN; harman âletlerinden. Tohumlu bitkilerin saplarını saman hâline getirip, tohumlarından ayırmaya yarar. Bâzı bölgelerde “döğen” denir. At veya öküz, nâdiren eşek ve manda ile çekilen dövenler, 30...

DÖRTGENLER; Aim. Viereck (n), Fr. Quadrilatère, quadrangle (m), İng. Quadrangle. Dört kenara sâhip çokgenlerin genel ismi. Toplam dörtkenarı ve bu kenarların kesiştikleri köşeleriyle dört iç açısı var...

DÖRT HALİFE; Peygamberimizin (sallallahü aleyhi ve sellem) vefâtından sonra Eshâb-ı kirâm (Peygamberimizin arkadaşları, ilk Müslümanlar) arasından hilâfet makâmına sıra ile seçilerek geçen dört büyük ...

MURÂD HAN-V ; otuz üçüncü Osmanlı sultanı. İslâm halîfelerinin doksan sekizincisidir. Babası, Osmanlı sultanlarından Abdülmecîd Han, annesi Şevkefzâ Kadınefendidir. 21 Eylül 1840 târihinde İstanbul&#8...

CUMÂ SELÂMLIĞI; Osmanlı sultanlarının Cumâ namazına gidişleri ve dönüşleri sırasında yapılan merâsim. İslâm devletlerinde Cumâ namazının ictimâî ehemmiyeti pek büyüktü. Osmanlı pâ dişâhları, kendileri...

CUMÂ NAMAZI; İslâm dîninde Cumâ günü öğle vakti girince; cemâatle kılınan namaz. İlk Cumâ namazı Peygamber efendimizin Mekke’den Medîne’ye hicreti sırasında Ranuna Vâdisinde kılındı. Buraya sonr...

CUMÂ DÎVÂNI; Osmanlı Devletinde Cumâ günleri olmak üzere sadrâzamın başkanlığında kurulan dîvân. “Huzur Mürâfaası” da denilir. Fâtih Kânunnâmesi’ne göre şer’î ve örfî dâvâlara ...

CUMA; Aim. Freitag (m), Fr. Vendredi, İng. Friday. Haftanın beşinci günü. Lügatte “toplanmak” demektir. Haftanın Perşembe ile Cumartesi arasındaki günü olan Cumâ günü, Müslümanlara mahsus ...

CUDİ DAĞI; Güney Doğu Anadolu bölgesinde bir dağ. Şımak ilinin Silopi kazâsının hemen yakınında Hezil Irmağı ile Dicle arasındadır. Yüksekliği 2089 metredir. Yarı kurak iklim bölgesinde olmasına rağme...

CÖNK; âşık edebiyâtına kaynaklık eden ve uzunlamasına açılan antoloji. Cönklerin uzunluğu enine göre fazla olup, boyuna açılırlar. Bu yüzden halk arasında “sığır dili” veya “dana dil...

CÖMERTLİK; Aim. Freigebigkeit, Fr. Genero- site, İgn. Generosity. Güzel huylardan biri. El açıklığı, malı, parayı hayırlı yerlere dağıtmaktan lezzet almak, İslâmiyetin emrettiği yerlere seve seve verm...