Amundsen, Roald Norveçli gezgin (Borge 1872-Arktika 1928). Gerlache yönetimindeki Belçika heyetinin Güney kutbuna yaptı­ ğı keşif seferine (1897) katılan Roald Amundsen, 1903- 1906 arasında aynı bölge...

Apafi II, Mihaly Son Erdel beyi (? 1677-Viyana 1713). Apafi l’in oğlu olan Mihaly Apafi II, AvusturyalIlar tarafından Erdel beyliğine getirildi (1690). Osmanlıların beyliğini tanımayıp, Thököly&...

Amuderya Orta Asya’da ırmak. Pamir dağlarında doğan Piyanc ve Vahş ırmaklarının birleşmesiyle oluşan Amuderya, 2 540 km boyunca aktıktan sonra, bataklık bir deltayla Aral denizine dökülür. Ulaşı...

amonyak Azotun en önemli bileşiklerinden biri. Formülü NH3 olan amonyak, kokusuz ve zehirleyici bir gazdır; kötü kokusuyla kolayca ayırdedilir. Suda bütünüyle çözüle­ bilir. Amonyak genellikle evlerin...

Apafi I, Mihaly Erdel beyi (1632 Fogaras-? 1690). Avusturya İmparatoru Leopold l’in adayı Kemeny Janos’u kovan OsmanlIlar tarafından beyliğe getirilen (1661) Mihaly Apafi I, Avusturya&#821...

Ammonios Eski Yunan filozofu (? İ.S. II. yy. sonu- ? III.yy. başı). Hı- ristiyanken paganlığa dönen Ammonios, İskenderi­ ye’de ders verdi (yenieflatuncu okulun kurucusu sayıl­ maktadır). Plotino...

Güney Chiracahua Apaçileri topluluklarından birinin reislerinden Geronimo'nun bu fotoğrafı, 1886'da tutsak düşmesinden sonra çekilmiştir. En ünlü Apaçi reislerinden olan Geronimo, Apaçi savaşçılarını başarıyla yönetmiştir.

Apaçiler Amerika’nın güneybatı kesiminde Kızılderili halkı. Kendilerine İnde ya da Nde (“halk”) adını veren Apaçiler, Navajolarla birlikte, Güney Athabasca dil ailesi içinde sınıflan...

Ammar Bin Yasir Bin Amir Sahabeden (? 564-Sıffin 657). Annesi ve babasıyla bir­ likte İslâm’ı ilk kabul edenler arasında yer alan (müslü- man olduğu için öldürülen annesi ilk şehittir) Ammar Bin...

Ammar Bin Ali el-Mavsili Arap göz hekimi (Musul XI. yy.-Mısır XI. yy.). Hekimliğe Irak’ta başlayan Ammar Bin Ali el-Mavsili (Latince adı Canamusali’ dir), Horasan, Filistin ve Mısır’...

Ammanati, Bartolommeo Ammanati, Bartolommeo Floransalı heykelci ve mimar (Floransa yakını 1511 -Flo­ ransa- 1592). Heykelci Baccio Bandinelli’nin yanında eğitim gördüğü sanılan Bartolommeo Amman...

amit Genel formülü RCONH2 olan organik bileşiklerin genel adı. Genellikle doğada bulunan amitler, proteinler ve peptitlergibi yaşamın temeli olan bazı bileşikleri oluştu­ rurlar; dolayısıyla, amitleri...

Amritsar Hindistan’ın kuzeybatı kesiminde kent. Pencap eyaleti­ nin merkezi olan, Pakistan sınırından yaklaşık 48 km landı) yayınlayan Amis Kingsley, İngiltere’deki Angry Young Men (Öfkeli...

Amribnülas Arap komutanı ve yöneticisi (? 573-Mısır 663). Mek­ ke’nin fethinden önce müslüman olan (629) Amribnü­ las, Filistin ve Mısır’ı aldı, Fustat (Kahire) kentini kurdur­ du. Osman h...

Amr, Muhammet Abdülhakim Mısırlı subay ve siyaset adamı (Astal, Minye 1919-Kahi- re 1967). Kral Faruk’a karşı girişilen darbede (1952) ya­ kın arkadaşı Nasır’a yardım eden Muhammet Abdülha...

ampermetre ampermetre Elektrik enerjsini mekanik enerjiye dönüştürerek akı­ mın miktarını amper olarak ölçen aygıt. Ampermetrele­ rin ( akımölçerve amperölçerde denir) çoğu doğru akı­ mı ölçer ve akım...

Ampère, André Marie Fransız fizikçisi ve matematikçisi (Lyon 1775-Marsilya 1836). Kendi kendini yetiştiren André Marie Ampère 1801’de Bourges Lisesi fizik öğretmenliğine atandı, 1802’de oy...

Anzus antlaşması Avustralya, Yeni Zelanda ve ABD arasında karşılıklı savunma anlaşması. 1 Eylül 1951’de imzalanan Anzus anlaşmasına (adı, anlaşmayı imzalayan ülkelerin adlarının baş harflerinden...

amper Elektrik akımının ölçüm birimi. Simgesi A olan amper, boşlukta birbirine paralel, doğrusal, sonsuz uzunlukta, ortasındaki kesit göz önüne alınmayacak kadar küçük, birbirlerine 1 m uzaklıkta yerl...

Anzio İtalya’da kent. Lazio bölgesinde, Roma ilinde Tirren denizi kıyısında yer alan Anzio’nun nüfusu 27 094’tür. Roma kentinin yaklaşık 48 km güneyinde yer alan kent, önemli bir say...

anyon Bir ya da birden çok elektron kazanmış dolayısıyla negatif yüklü atom ya da molekül. Suda çözünen ve elektrik akımını ileten maddeler, pozitif ya da negatif yüklü iyonlar oluştururlar. Elektroli...