DALGIÇ

DALGIÇ; Alm. (Perufsmassiger) Taucher (m), Fr.
l.Plongour (m), 2. Scaphandrier, Ing. D iver. Husûsî
olarak hazırlanmış olan solunum sistemi kullanılarak,
çeşitli maksatlarla ve araştırma yapmak
gâyesiyle denizlerin derinliklerine dalan kişi.
Dalgıç suya dalarken kumaştan yapılmış su geçirmeyen
tulumu ve mâdenî başlığı giyer. Başlığın
arka kısmına yerleştirilmiş esnek boru gemi veya
kayıkta bulunan pompaya bağlı olup, dalgıcın dedevamlı
temiz hava almasını sağlar. Bâzan içlerine
hava doldurulan ve dalgıcın sırtına bağlanan tüpler
de kullanılır.
Maske: Dalgıcın su altında etrâfını rahatça
görmesini sağlar. En kullanışlı olanı alın ve üst
dudağı içine alan, ağzı serbest bırakan ve basınç
ayarlamak için burun yeri bulunanıdır. Sonorkel:
Ağza alman kısa lastik hortumdur. 35-40 cm boyundadır.
Paletler: Dalgıcın süratli ve rahat hareket
etmesini sağlar. Bu sâyede ellerini serbest
bırakıp dilediği yönde hareket edebilir. Balıkadam
elbiseleri: Vücudun ısı kaybını önlediği gibi
âni ısı değişmeleri neticesinde ortaya çıkabilecek
tehlikeleri önler. Tüpler: Normal havayı su altında
depo etmeye yarar ve hacimleri 3 ile 16 litre arasında
değişmektedir. En az 300 atmosfere dayanıklıdırlar.
Rezerve: Su altında hava bittiği takdirde
veya bitmek üzereyken hayat kurtarıcı küçük bir hava
deposudur. Rezerveye bağlı mandal çubuk aşağıya
çekilerek çalıştırılır. Rezerveyi açmadan önce
nefesi dışarı verip ağzı kapatmalıdır. Çünkü
mandal açıldığında tazyikli hava ciğerleri zedeleyebilir.
Sıfır zaman göstergesi (Dekompresyonmetre):
Dalgıcın vurgun yemesini önleyen bir âlettir.
Suyun basıncıyla çalışır. Dalış bittikten sonra çıkışta
su altındaki bekleme kademelerini gösterir.
Kola veya kemere takılabilir. Basınç saati (Manometre):
Tüp içindeki hava miktarını atmosfer
olarak gösteren bir âlettir. Derinlik göstergesi:
Su altında derinlikleri metre olarak gösterir, kola takılır.
Dalgıç saati: Bu saatler özel olarak yapılmış
olup, su geçirmezler. Dalgıcın su altındaki kalış
zamânını ve çıkışta bekleme kademelerindeki
bekleyiş sürelerini tâyin eder. Su altı pusulası:
Deniz dibinde istikâmet tâyini için kullanılır. Can
yeleği: Tehlike ânında kullanılır. Karbondioksit
gazıyla doldurulmuş küçük tüplerle şişirilmiştir.
Tüp üzerindeki mandal açıldığı zaman can yeleği
şişer ve tehlikede olan kişi rahatça su üstüne çıkar.Su altı lambaları: Karanlıkta veya mağara gibi
ışıksız yerlerin aydınlatılmasında fayda sağlar.
Ağırlık kemerleri ve kurşunlar: Su altına rahat
inebilmek için ve istenilen derinlikte rahatlıkla gezebilmek
için takılır. Dikkat edilecek önemli nokta,
tehlike ânında, bir anda çıkarılabilir nitelikte olmalıdır.
Su altı bıçakları: Su altında emniyet bakımından
önemlidir. Şamandralar: Dalış yapılan
yerin belirtilmesi açısından önem taşır. Bir ucunda
kurşun, diğer ucunda ise plâstikten yapılmış
yarım dâire şeklinde yuvarlak bir kutudur.
Dalgıç, merdivenden veya doğrudan doğruya
suya dalar. Su dibine iniş çok hızlı olup,yüzeye çıkış
ise oldukça yavaş olur. Dalgıcın suya dalıp, her
bir metre inişinde basıncın 0,1 kg/cm2 artmasıyla
kandaki azot miktarı da fazlalaşır. On beş metre
kadar olan derinlikten dalgıcın oldukça yavaş çıkması
lâzımdır. Çünkü gaz kabarcıklarından dolayı
atardamarlarda tıkanma olup, dalgıcın hayâtı tehlikeye
girer. Daha derinlerden çıkarken, belirli seviyelerde
daha fazla bekleyerek çıkılır. Genellikle
60 m civârmda olan derinlikler dalgıcı pek rahatsız
etmez. Dalma işinde rahatsız olan dalgıçlar basınç
odasında bakıma alınarak tedâvisi yapılır.
Denizin derinliklerinden yüze çıkarken dalgıçlarda,
basıncın âniden düşmesine bağlı olarak
“vurgun, vurgun yeme” tâbir edilen bir hastalık ortaya
çıkabilir. Buna dekompresyon veya caisson
hastalığı da denir. (Bkz. Vurgun)
100 ile 250 m arasındaki derinliklere dalmak
için, dalgıcı kontrol altına alan mâdeni bir elbise
giydirilir. Bu tür elbiselerin içinde dalgıcın rahat
çalışması için normalin üstünde, basınç bulundurulur.
Daha derinlerde hava dışardan hortumlarla
verildiği gibi, sırt tüpünden de faydalanılır. Solunum
için ise, kirli havayı temizleyen maske kullanılır
ve bu sûretle su altında uzun müddet kalınmış
ve çalışma imkânı sağlanmış olur. Ayrıca
deniz dibi çalışmalarında dalma çanı denilen pencereli
kuleler de kullanılır. Bu âletin mâdenden yapılmış,
kutu biçiminde odalı olanları da vardır.
Bu âlet çelik halatlarla suya batınlır ve istenilen derinliğe
indirilince içine girilerek çalışma yapılır.
Deniz altı temel atmalarda, batan gemileri kurtarmada
bu âletlerden faydalanılır.
Dalgıçlar su altındaki bitki ve hayvanları incelemek,
batık olan bir şeyi bulmak, deniz dibindeki
eski eserleri tetkik etmek, bulup çıkarmak, batan
gemi ve vâsıtaları çıkarmak gibi işleri yapmak
için dalarlar.