EPİDERMA

EPİDERMA; Alm. Pflanzenhâutchen Epidermis
(f) n, Fr. Epiderme (m), İng. Epidermis. Bütün
bitkilerin dış yüzeyini bir tabaka olarak kaplıyan
ve koruyan doku (tabaka). Epidermis olarak
da bilinir. Epiderma, primer bölünür dokudanmeydana geldiğinden, primer (devamlı) dokudur.
Bâzı bitkilerde koruyucu doku, iki veya daha
çok (kat) sıra hücreden yapılmış olabilir. Epiderma
hücreleri dıştan gelen herhangi bir kuvvete
karşı birbirinden ayrılmayı önlemek gâyesiyle
çoğunlukla iç içe sıkıca kenetlenmiş gibidirler.
Epiderma hücreleri çoğunlukla hücre arası boşluklarına
mâlik değildir. Epiderma hücreleri canlıdır.
Enine kesitte epidermayı meydana getiren
hücreler, genellikle aşağı yukarı aynı yükseklikte
basık veya uzunca dikdörtgen veya oval şeklinde
görünürler. Çoğunlukla dış hücre çeperi diğerlerine
göre daha kalındır. Özellikle hava içerisinde
bulunan ve uzun süre yaşayan organların
epidermasında, dış çeper dikine gelen kuvvetlere
karşı en dirençli şekil olan kemer şeklini almıştır.
Toprak ve su altında yaşayan organlarda veya
kısa ömrü olan çiçek örtüsü yapraklarında,
epiderma hücrelerinin üst çeperlerine kıyasla
belli bir kalınlık farkı göstermez. Epidermanın
üzeri, su emen organlardan başka organlarda kalın
veya ince bir kütiküla tabakası ile örtülüdür.
Kütiküla su ve gazlara karşı çok az geçirgen olduğundan,
epiderma yoluyla suyun fazla kaybını
engellemiş olur. Epiderma, üzerinde girintili çıkıntılı
bir tabaka teşkil eden kütiküla, üstten bakıldığında,
tepecikler veya dalgalı çizgiler hâlinde
görülür.
Epiderma, yalnız bitkiyi fazla su kaybına karşı
korumakla kalmaz. Aynı zamanda bâzı bitkilerde
su depolama ödevini de üzerine alır.