MALAVİ

MALAVİ
DEVLETİN ADI…………….Malavi Cumhûriyeti
BAŞŞEHRİ………………………………….. Lilongwe
NÜFÛSU……………………………………….9.484.000
YÜZÖLÇÜMÜ………. …………………118.484 km2
RESMÎ DİLİ……….Malavice (Şiş-va), İngilizce
DÎNİ:………….Yerli bâtıl inançlar, Müslümanlık
PARA BİRİMİ……….. …………..Malavi kwachasi
Afrika’nın güneydoğusunda yer alan bir ülke.
Kuzeyde Tanzanya, doğuda ve güneyde Mozambik
ve batıda Zambiya ile çevrilidir.
Târihi
Malavi’nin uzak geçmişi iyi bilinmemektedir.
Bununla berâber yapılan târihî araştırmaların
netîcesine göre, bu ülkenin târihinin 13 ve 16.
yüzyıllar arası yaşamış olan, Malavi İmparatorluğu
ile başladığı kabûl edilmiştir. Buna göre bölgenin
ilk sâkinleri, Bantulann bir kolu olan Şis- valardır.
On yedinci yüzyıldan îtibâren ülkenPortekizlilerin,
İskoçların ve İngilizlerin saldırılarına
mâruz kalmaya başladı. 1891 yılından 1964 yılına
kadar, İngiliz işgâli altında kaldı. Bu târihte, İngiliz
Milletler Topluluğu içinde bağımsız bir devlet
oldu. İki yıl sonra da, cumhuriyetin îlânıyla,
müstakil hâle geldi. Aynı yıl yapılan halk oylaması
netîcesinde, yıllardır Malavi’nin istiklâl mücâdelesinin
liderliğini yapmış olan Dr. Hasting Kamuzu
Banda, Cumhurbaşkanı seçildi. Banda’nın
başkanlığını yaptığı Millî Kongre Partisinin üyelerinden
teşkil edilmiş Maldiv Meclisi, 1971 yılında
Banda’nın ömür boyu Cumhurbaşkanı olduğunu
îlân etti. İlk seçimler 1978 Haziranında yapıldı.
Banda günümüzde de Cumhurbaşkanlığı
görevini südürmektedir (1993).Fiziki Yapı
Afrika’nın güneyinde yer alan ve dar bir şerit
hâlinde uzanmış olan Maldiv toprakları, Büyük
Rift Vâdisinin güney kısmını meydana getirir. İnce
ve uzun bir şekli olan Malavi (Nyasa) Gölü, ülkenin
hemen hemen bütün doğu sınırlarını kaplar.
Ülkenin yüzölçümü 118.484 km2dir. Bunun 24.403
km2si Malavi Gölüne âittir. Deniz seviyesinden
460 m yüksekte olan Malavi Gölünün en derin
yeri 706 m olup, batı ve güney kıyıları Malavi
Cumhûriyetine, diğer kıyıları Mozambik ve Tanzanya’ya
âittir. Ülkenin bütün nehirleri Malavi
Gölüne dökülür. Bunlardan Malavi Gölü ile Malombe
Gölü arasında yer alan ve ülkenin en büyük
nehri olan Shire 95 km uzunluğundadır.
Yaklaşık olarak 830 km uzunluğunda ve 160
km genişliğindeki Malavi toprakları, kuzeyden
güneye doğru gittikçe yükselen yayla ve dağ silsilelerinden
meydana gelir. Bu yüksekliklerin doğu
yamaçları Malavi Gölüne yaklaştıkça alçalırlar.
Bu yaylaların en büyüğü olan Lilongve Yaylası, ortalama
1065 m civârında yüksekliğe sâhiptir. Ülkenin
en yüksek noktası 3000 m ile Mlanje Dağı
ve en alçak yeri de güneydeki Nsanje bölgesi olup,
denizden 36 m yüksekliktedir.
İklim
Genel olarak tropikal iklimin tesiri altındadır.
Hava sıcaklığı ortalama olarak temmuz ve ağustos
aylarında 21°C ekim aymda ise 29°C’dir. Dolayısıyla
en sıcak aylar ekim ve kasım aylandır. Aralıktan nisan
ayma kadar yağışlar çoktur. Yüksek bölgelerde
ise sıcaklık ve yağış farklan fazladır. Yıllık ortalama
yağış miktan yaklaşık 1150 milimetredir.
Tabiî Kaynakları
Malavi, kendine yetecek ürünleri elde edecek
kadar, orta seviyede verimli topraklara sâhiptir.
Yüksek ve bot yağış alan bölgeler, savanalar, baobab ağaçları ve kaim yapraklı ağaçlar bakımından
oldukça zengindir. Malavi Gölünün Nkhata Körfezi
kıyıları ise tropikal ormanlarla kaplıdır. Bütün
bu ormanlar, ülkenin yaklaşık % 20’sini kaplar. Bu
ormanlarda genellikle fil, aslan, leopar, çita, porsuk,
çakal, zebra, su aygın, maymun ve antilop, bol
miktarda mevcuttur.
Malavi, yeraltı kaynakları bakımından fakir
olup, mâden ihtiyâcını daha çok komşu ülkelerden
tedârik ederek karşılar.
Nüfus ve Sosyal Hayat
Malavi nüfûsunun çoğunluğunu, Bantu aşiretinden
olan yerliler teşkil etmektedir. Çok az miktarda
Asyalı ve Avrupalı da mevcuttur. Yaklaşık 9.484.000
kişi olan nüfûsun büyük çoğunluğu aşağı yukan 200
kişiden teşkil edilmiş küçük köylerde yaşar. Nüfûsun
% 10 ’luk bir bölümü ise şehir merkezlerindedir.
Halk genellikle tarımla uğraşır. Bununla berâber
Rodezya, Güney Afrika Cumhûriyeti ve
Zambiya’ya mâden ocakları ve çiftliklerde çalışmak
üzere binlerce işçi gider. Yıllık millî gelir ve
halkın refah seviyesi oldukça düşüktür. Kişi başına
düşen millî gelir ise sâdece 200 dolar kadardır
(1993). Televizyon yayını yoktur. Ulaşım yolları
ise kifâyet etmemektedir.
Resmî dil İngilizce ve halkın % 90’inin konuştuğu
Malavice (Şiş-va lisanı)dir. İngilizce öğretim
yapan yabancı okullardan başka, özellikle
1948 yılından sonra açılan yerli okullann sayısı bir
hayli fazladır. Böylece halkın % 60’a yakın bir bölümü
okur-yazar hâle gelmiştir. Halk, çoğunlukla
yerli inançlara mensuptur. Son zamanlarda İslâmiyet
hızla yayılmaktadır. Bugün nüfûsun % 35’lik
bir bölümü Islâmiyeti kabul etmiştir.
Siyâsî Hayat
Demokratik parlamenter ve başkanlık sistemi ile
idâre edilmektedir. Cumhurbaşkanı, normal olarak
beş yıllık bir görev süresi için seçilmektedir. Millet
Meclisi 102 üyeden meydana gelmiş olup, sâdece
Millî Kongre Partisinin hazırladığı aday listesine göre seçilir. Meclisin 15 üyesi ise parti tarafından seçilir.
Yasama gücü meclise âittir. Hükümet, Meclis
üyelerinden Devlet Başkanının tasvibi ile kurulur.
Meclis, 1971 yılında çıkardığı bir kânunla, Dr. Banda’yı
ömür boyu devlet başkanı îlân etti. Hâlâ bu görevde
bulunmaktadır (1993).
Ekonomi
Ekonomi daha çok tarım ve hayvancılığa dayanır.
Halkın % 90’ı tarım alanında çalışır. Ülke
topraklannın 25.000 km2si tanma elverişlidir ve oldukça
verimlidir. En çok yetişen ürünler, çay, tütün,
mısır, kahve, manyok, pirinç, şekerpancan, darı,
pamuk, sebze ve meyvedir. En önemli ihraç
ürünleri tütün, çay ve pamuktur. Ülkede tarım
ürünlerini işleyen işletmelerden başka bir rafineri,
îmâlât sanâyii, çimento, dokuma ve seramik
fabrikaları mevcuttur.
Ormanlarından elde edilen kereste çok makbul
olup, ülkenin önemli gelir kaynağıdır. Mâdenleri
yetersiz miktardadır ve daha çok îmâlât sanâyiinde
kullanılır. Dış ülkelerden umûmiyetle tüketim
mallan, petrol, çeşitli mâdenler, makina ve motorlu
araç ithâl eder.Ülkenin gelir kaynakları arasında balıkçılık ve
turizm önemli yer tutar. Malavi Gölü, Rift Vâdisi
ve Mlanje Dağı turistik açıdan büyük önem taşımaktadır.