wiki

Artemisia II (ö. İÖ y. 350), Karia kralı Mausolos’un (İÖ 377/376-İÖ 353/352) kız kardeşi ve kansı. Kralın ölümünden sonra ülkeyi yaklaşık üç yıl boyunca tek başına Artemisia II, kimliği bilinmeyen bir...

Artemision Çarpışması, Yunan-Pers Savaşlan sırasında, Euboea’mn kuzey kıyısındaki Artemision Burnu yakınında Perslerin zaferiyle sonuçlanan çarpışma (İÖ 480). Üç gün boyunca Perslere direnen Yunan don...

Artha-şastra (Sanskrit dilinde “[Hükümdann] Mülkün[ün] Elkitabı”), Hint kültüründe siyaset sanatı üzerine yazılmış en önemli belge. Maurya hanedanının kurucusu Kral Çandragupta’nın (İÖ y. 300) yardımc...

arthapatti (Sanskrit dilinde “olayın ortaya çıkması”), Hint felsefesinde, dünyayla ilgili doğru bilgi edinmenin beş yolundan (p ra – Arthropoda 356 mana) sonuncusu. Arthapatti ile ulaşılan bilgi...

Arthur, Britanya ile ilgili pek çok ortaçağ romansında adı geçen efsanevi kral. Yuvarlak Masa(*) Şövalyeleriyle birlikte anılır. Bu efsanelerin, İngiltere’nin kuzeyinde Briton dili konuşan Keltlerin y...

arterit, a t a r d a m a r î l t î h a b i olarak da bilinir, atardamarlann, frengi, tüberküloz, pankreas bozukluklan, yabancı bir proteine karşı gelişen serum hastalığı ve bir tür bağışıklık tepkisi ...

Artevelde, Jacob van, İngilizcede jam e s v a n a r t e v e l d e (d. y. 1295 – ö. 17 Temmuz 1345, Gent), Yüzyıl Savaşlan’mn (1337- 1453) ilk evresinde önemli yeri olan Flaman önder. 1338’den so...

artezyen kuyusu, suyun pompalanmaksızın, doğal basınçla yüzeye çıktığı yapay kaynak. Hafif eğimli ve geçirgen (örn. kumtaşı) kayaç katmanlannın, sondaj alanı düzeyinden daha yüksekteki bir kaynak tara...

artha, (Sanskrit dilinde “servet” ya da “mülk”), Hindu düşüncesinde, maddi çıkar ya da servet amacı gütme. Yaşamın geleneksel dört amacından biri sayılır. Bu kurama göre, insanın temel bir gereksinmes...

Arthur II (d. 1262 – ö. 1312, Château de l’Isle, La Roche-Bernard yakınları, Bretanya), 1305-12 arasında Bretanya dükü. II. Jean’ın oğluydu. Bretanya dükü olmadan önce yaptığı evliliklerle Limog...

Arthur, Chester A(lan) (d. 5 Ekim 1830, Fairfield, Vermont – ö. 18 Kasım 1886, New York Kenti, ABD), ABD’nin 21. başkanı (1881-84). 1880 seçimlerinde Cumhuriyetçi Parti listesinden başkan yardım...

Arthur, Sir George, i. b a r o n e t (d. 21 Haziran 1784, Plymouth, Devon – ö. 19 Eylül 1854, Londra, İngiltere), 1825-36 arasmda Van Diemen Toprakları’nın (bugün Tasmanya) İngiliz valisi. Tasma...

Arthur, J(oseph) C(harles) (d. 11 Ocak 1850, Lowville, New York – ö. 30 Nisan 1942, Lafayette, Indiana, ABD), pasmantarlan olarak bilinen asalak mantarların J.C. Arthur American Phytopathologica...

Arthur efsanesi, efsanevi kral Arthur üzerine söylenip yazılmış öykü ve romanslar toplamı. Ortaçağda, özellikle Fransız yazarlar, Arthur’un doğumunu, Şövalyelerin serüvenlerini, kansı Guinevere ile şö...

Arthur Geçidi, Yeni Zelanda’ya bağlı Güney Adasında dağ geçidi. Adanın batısında yer alan Güney Alpleri üzerindeki en alçak (926 m) geçittir. Haast ve Lewis geçitleri arasmda araç trafiğini sağlayan t...

Arthus olgusu, bir çözelti içindeki belli bir antijenin birkaç kez deri altına şırınga edilmesiyle bağışıklık kazanmış kişiye aynı antijenin yeniden verilmesi sonucunda ortaya çıkan yerel kızanklık, ş...

artıdeğer, kapitalist sistemin çelişkilerini açıklamayı amaçlayan Marksist iktisat kavramı. Kari Marx’ın, David Ricardo’nun değer kuramından yola çıkarak geliştirdiği ve temel olarak Das Kapital adh y...

artık, herhangi bir etkinlik sonucunda ortaya çıkan ve çevreye atılan ya da bırakılan zararlı madde. 9 Ağustos 1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanunu, 2. maddesinde yalnızca “artık” deyimini tanımla...

artık ışınım, Almanca r e s t s t r a h l e n , kristalli yapıdaki saydam bir katı cismin üzerine düşen ışığın frekansı, cismin kristal yapısını oluşturan elektrik yüklü atomlann (iyonlann) titreşim f...

artık ikili, iki sesinden pest olana bemol ya da tiz olana diyez konarak genişletilmiş aralık. Söz konusu ikili aralık mi-fa ya da si do ise, seslerin her ikisi de arıza alır. Türk müziğinde artık iki...