Hakîkaten bilmiş ol ki, zamanın en büyük âlimi ve en çok Allahu Teâlâ’ya yakın olanı, her hâliyle sahâbîlere en çok benzeyen, selefin yolunu en çok bilen ve dînî hükümleri onlardan alandır. Bunun için...
Sontk dördüncü asır’da kelâm’a dâir eserler yazılmağa başlandı. D edikodular ve makaaleleri ibtâle faldılar. Daha sonra insânlar bunlara, kıssalara ve bunlardan va‘z etmeğe heves ‘etti. Bundan sonra «...
Denildi ki: İslâm’da ilk kitâb yazan İ b n Cureyh ’dir; eseri Hadîs [Âsâr] ile alâkalıdır. (146 Hicrî yılında vefât etmiştir). Mekke’de de M ü c â h i d, A t â ve İ b n A b b â s ’ın ashâbmdan rivayet...
Eğer, evet, şüpheyi atmak ve kalbi kaplaması bakımından yakîn’in kuvvet, za’f, azlık – çokluk, gizlilik ve açıklığını anladın. Fakat yakîn’in taallûkunu, yolları ve aranacağı yerleri bilmi...
İkinci târif, fakîhlerin, mutasavvıfenin bâzı âlimlerin târifidir. Bunlara göre yakîn’de, yukarıda anlatılan, cevâz ve şüpheye aslâ iltifât edilemez. Belki aklında ancak o cihet bulunacak, diğerleri a...
1 — Tasdîk ile tekzibin denk olmasıdır. Buna «ŞEK» derler. .Meselâ ahvâline vâkıf olmadığın bir adamın azâb görüp görmiyeceği senden soruldukta, hiç bir tarafına hüküm veremiyeceğin gibi senin için az...
Şayet, anlaşılmayan ve bilinmeyen bir şeyi aramak mümkün değil, bunun için yakîn’in mânâsını, kuvvet ve za‘fmı evvelâ bildir, ondan sonra aramasiyle meşgûl olayım diye akimdan geçirirsen deriz k...
Âhiret âlimlerinde aranan dîğer husûsiyetlerden biri de, soruldukta fetvâ vermekte acele etmemek, ağır almak ve kurtuluş yolunu aramak için çekingen davranmaktır. Eğer sorulan suâli, Kur’ân veyâ Hadîs...
Âhiret âlimlerinin alâmetlerinden biri de, pâdişâhlardan uzaklaşmaktır. Ayrı kalmağa imkân bulduğu müddetçe onlara yaklaşmamalıdır. Hattâ yaklaşsalar bile âlimin, onlardan uzaklaşması lâzımdır, Zira D...
Rivâyet olundu k i : Y a h y â b. Yezîd en-Nevfelî, M â l i k b. E n e s ’ e (R.A.) şöyle bir mektûb yazdı: «Rahmân ve Rahim olan Allah adiyle başlar, ilk ve son gelenlerin efendisi Muhammed’e salât u...
Doğrusu şu ki: Mübâh ile süslenmek yasak değildir; fakat onunla Tazla meşgûl olmak, onu tabîat hâline getirir ve bir daha ayrılması güç olur. Halbuki süsü, zîyneti devâm ettirmek, günâhı irtikâb ettir...
1 — İlmiyle dünyâlık istememek. Çünkü âlimlerin en küçük derecisi, Dünyânın (Allah yanında) hakir, âdi ve lezzetlerinin geçici olduğunu, âhiret’in yüceliğini, devâmını, n im etlerin in sâfîliğini ve m...
İLMİN ÂFETLERİ VE ÂHİRET ÂLİMLERİYLE FENÂ ÂLİMLERİN ALÂMETLERİ BEYÂNINDADIR İlim ve âlimlerin faziletlerini bildiren bâzı âyet ve hadîsleri yukarıda zikr etmiştik. Fenâ âlimler hakkında da, Kıyâmet gü...
Bilmiş ol ki, servet kazanmakta olduğu gibi, ilimde de inşânın dört hâli vardır. Mal sahibinin, istifâde hâli var, bu hâli ile servet kazanır. Tutumluluğu hâli var, bununla zâtını ihtiyâcdan kurtarır,...
Eğer «niçin tıb ve fıkıh ilimlerini yolcunun binit ve azığına benzettin)» dersen; bilmiş ol ki: Allahu Teâlâ’ya yakınlık için çaiışan beden değil, kalb’diı*. Kalb derken, yürek dediğimiz et parçasını ...
Allahu Teâlâ’ya mülâkatm saâdetine ve avam tabaitası ile kelâmcıların anladığı gibi değil de, Peygamberlerin anlayıp istedikleri gibi, zât’m cemâline bakmak saâdetine nisbetle, ilimler üç mertebede dü...
Öğrenci’nin riâyet edeceği bir çok âdâb ve vazifeleri vardır ki bunlar, on kısımda toplanabilir. 1 — Her şeyden evvel, kalbini bütün fenâ hâllerden ve kötü vasıflardan temizlemektir. Çünkü ilim öğrenm...
İyi bil ki: Hasmına üstünlük ve onu susturmak, insânlar arasında yücelik ve fazilet elde etmekle böbürlenmek ve bu sebeble insânları keı idine çevirmek için yapılan münâkaşalar, Allah yanında bütün kö...
Bilmiş ol ki, bunlar, insânları bu yola çekerek: «Bizim mübâhaseden gâyemiz, gerçeği açığa çıkarmaktır. Zîra aranan gerçektir. İlimde, mânâyı bulmak için, düşüncenin ve fikirleri karşılaştırmanın fayd...
İNSÂNLARIN HILÂF İLMİNE YÖNELMESİNİN SEBEBİ İLE MÜNAZARA VE CEDEL’İN ÂFETLERİNİN GENİŞ ŞEKİLDE AÇIKLANMASI VE BUNLARIN MÜBÂH OLMASININ ŞARTLARI BEYÂNINDADIR ✓\ Bilmiş ol ki, hilâfet vazifesini Peygamb...