soğuk savaş İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra ABD ve müttefiki Batı Avrupa ülkeleri ile SSCB ve öbür komünist ülkeler ara­sındaki stratejik ve siyasal savaşıma verilen ad. 1948- 1963 arasındaki dön...

Sokrates Eski Yunan filozofu (Alopeke, Attike İ.Ö. 470’e d.-Atina 399). Heykelci Sophroniskos ile ebe Phainarete’nin oğ- Eski Yunan filozofu Sokrates, gerçeğe yalnızca ortak bir çabayla ul...

SOKULLU MEHMET PAŞA dostu Kriton’un kaçma önerisini kabul etmeyerek, dostlarının arasında, ruhun ölümsüzlüğü üstüne bir ko­nuşmadan sonra baldıran zehiri içerek öldü. Sokrates, yazmayıp, çevresi...

Sokullu Mehmet Paşa Türk devlet adamı (Sokol, Bosna 1505-İstanbul 1579). Bosna’da devşirilip, Enderun’da yetişen, çeşitli görev­lerden sonra, IBarbaros Hayrettin Paşa ölünce kaptanı- derya...

Soljenitsin, Aleksandr Rus yazarı (Rostov-na-Donu 1918). Küçük yaşta öksüz kalan Aleksandr Soljenitsin (tam adı Aleksandr İsayeviç Soljenitsirfdh), 1939’da Moskova’ya giderek üniversi­tede...

Solomon Adaları Büyük Okyanus’ta adalar üstünde kurulu ülke. Büyük Okyanus’un batı kesiminde kuzeybatı-güneydoğu doğrultusunda 1 500 km boyunca uzanan, yedi büyük ve çok sayıda küçük adada...

TARİH VE DEVLET YAPISI I568’de İspanyol denizcisi Alvaro de Mendana de Neyra’nın ulaştığı ve Kudüs’teki Süleyman tapınağının yapımında kullanılan altınların buradan getirildiğini san...

Solon Atinalı devlet adamı (İ.Ö. 640’a d.-İ.Ö. 558). Yunanis­tan’ın “yedi bilge”sinden biri olan Solon, bir süre İo- nia’da yaşayıp, Attike’ye dönünce (İ.Ö. 612), S...

soluk borusu Memelilerde gırtlağın altından başlayarak yemek boru­sunun önünde aşağı doğru uzanan, silindir biçiminde, kassı-zarsı boru. İnsanda erkekte 22 cm, kadında 16 cm kadar uzunlukta olan soluk...

solungaç Suda yaşayan hayvanların çevrelerindeki sudan oksijen almalarını sağlayan organı belirten hayvanbilim terimi. Kan dolaşım sisteminin bir uzantısı olan ve oksijen özümleyen alanı genişletmeye ...

solunum sistemi Havayla yaşayan canlılarda, enerji oluşturmaya yara­yan fiziksel ve kimyasal işlemleri gerçekleştiren sistem. Havayla yaşar (aerob) bir organizmanın, yaşam işlevle­rini sürdürebilmesi ...

DERİ, SOLUNGAÇLAR ve AKCİĞERLER Başarılı bir biçimde evrim geçirmiş bütün solunum sis­temlerinde, ortak bazı özellikler bulunur. Bunların bi­rincisi, kan ile dış ortam arasında etkili gaz yayınımına (...

. İKİYAŞAYIŞLILAR İkiyaşayışlılar solunum için, deriden ve akciğerlerden, iribaşlar ve semendergiller gibi bazılarıysa solungaçlar­dan yararlanırlar. Bir türde genellikle yaygın olan sis­tem, o türün ...

SÜRÜNGENLER Sürüngenler, temelde akciğer solunumu gerçekleştirir­ler. Bu yüzden, akciğerlerinde gaz alışverişine uygun büyük bir iç yüzey vardır. Esnek teller ve düz kas telleri, akciğerin şişmesini v...

MEMELİLER Memeliler, soluk borusundan, bronşlardan ve akciğer hava keseciklerinde sonlanan yaygın bronşçuklardan oluşan çok gelişmiş bir solunum sisteminden yararlanır­lar. Hava kesecikleri, aşağı yap...

KUŞLAR Kuşların solunum sistemi, yüksek metabolizma hızına, uçma nedeniyle yüksek enerji harcanmasına ve büyük yükseltilerde yeterli oksijen sağlama gereksinmesine, başka hiçbir canlıda rastlanmayan b...

TOPLUM YAPISI VE EKONOMİ Somalililerin yaklaşık %70’i göçebedir ve sürüleriyle Somali, Kenya ve Etyopya’da dolaşırlar. Halkın aşağı yukarı tümü Somali dili (1972’de yazıya uygulanmış...

sombalığı Alabalıkgiller (Salmonidae) ailesinden balık türü. Atlas okyanusu, Baltık denizi ve Kuzey denizinde yaşayan sombalığı ya da somon (Bil. a. Salmo solar), koni biçimi iri dişli, geniş ağızlı b...

Somerset İngiltere’de yönetim bölümü. İngiltere’nin güney kesi­minde, Bristol kanalı kıyısında yeralan Somerset’in yü­zölçümü 3 451 km2, nüfusu 459 100, merkezi Taunton kentidir. Ort...