arşın, bir uzunluk ölçüsü birimi. Türkiye’ de metrenin resmî ölçü birimi olarak kabul edilmesiyle kullanımdan kaldırılmıştır. Osmanlı Devleti döneminde uzunluk ölçüsü olarak kullanılan arşın, “çarşı a...

arşınlayıcı tırtıl, k a r i ş l a y i c i t i r t i l ve ö lç m e n t i r t i l olarak da bilinir, Lepidoptera (Pulkanatlılar) takımının Geometridae (ölçmengüveler) familyasından çeşitli güvelerin tır...

Arşı (d. 1562 – ö. ?), Nesimî’den sonra Hurufi edebiyatının en tanınmış şairi. Yaşamı ile ilgili, Divan’ı dışında hiçbir kaynakta bilgi yoktur. Divan’mda bulunan bir gazelin başına e...

arşiv (Fransızca: archives “belgeler bütünü”), resmî ve yarı-resmî kurumlann, organların, ticari kuruluşların, özel birimlerin çalışmalarıyla ilgili kayıt ve belgelerin düzenli bir bütün olarak saklan...

Art Deco, Fransızca s t y l e m o d e r n e (Modern Üslup), dekoratif sanatlar ve mimarlıkta 1920’lerde ortaya çıkan ve 1930’larda iyice yaygınlaşan akım. Adını, 1925’te Paris’te bu üslubun ilk kez se...

art imge, uyaran ortadan kalktığı halde ağtabakadaki görüntünün sürmesi biçiminde ortaya çıkan görsel yanılsama. Bu olgunun, görme sisteminin etkinliğini bir süre daha sürdürmesinden kaynaklandığı san...

art oyun, İngiltere’de 18. yüzyılda bir oyundan sonra sunulan ek gösteri. Genellikle kısa bir komedi, fars ya da pantomimden oluşan bu gösteriler, yeni-klasik oyunların ağırbaşlılığım hafifletip progr...

Arta, Yunanistan’ın İpiros (eskiden Epeiros) yönetim bölgesinde kent («dhiamerisma). Arta ilinin (nomos) yönetim merkezidir. Arta Körfezinin kuzeyinde, Arakhtos Irmağının sol yakasında yer alır. Bugün...

Arta Körfezi, Yunanca, a m v r a k i k o s k o l – pos, Yunanistan’ın batı kıyısında derin körfez. Kuzeyde Preveze, güneyde Aktion yarımadalarının hemen tümüyle kuşattığı körfez, Stenon Prevezis...

Artabanos (ö. İÖ 465/464), Ahameniş Pers kralı I. Kserkses’in bakanlanndan. İÖ 465’te Kserkses’i öldürdü. Eski Yunan kaynaklanndan birine göre, daha önce de Kserkses’in oğlu Darius’u (Dara) öldürmüştü...

Artabanos I, ıı. a r s a k e s olarak da bilinir (ü. İÖ 3. ve 2. yy), Asya’nın güneybatısındaki Part ülkesinin kralı (hd IÖ 211-191). Artabanos I, İÖ 3.yy sonları – 2.yy başlarına ait sikke; Bri...

Artabanos III (ü. İŞ I. yy), İS y. 12 – y. 38 arasında Part kralı. Önce Media Atropatene’nin kralı olan Artabanos, İS 9 ya da 10’da Vonones’ten Part tahtını aldı ve yaklaşık iki yıl sonra Dicle ...

Artabanos V (ü. 3. yy), İS y. 213-224 arasında Part kralı. Son Part hükümdan olan Artabanos, bir olasılıkla 207’de ölen IV. Vologases’in küçük oğluydu ve y. 213’te kardeşi V. Vologases’e karşı ayaklan...

Artakserkses I, Persçe a r t a h ş a t a r a (ö . İÖ 425, Susa, Elam), IÖ 465-425 arasında Ahameniş (Pers) kralı. Yunancada Makrokheir, Latincede Longimanus (her iki dilde de “Uzunel”) olarak anılırdı...

Artakserkses II, Persçe a r t a h ş a t a r a (ü. İÖ 5. yy sonlan ve 4. yy başlan), Ahameniş krah (hd İÖ 404-359/358), II. Darius’un (Dara) oğlu ve ardılı. Mnemon (Yunancada “dikkatli”) olarak anılırd...

Artakserkses III, Persçe a r t a h ş a t a r a (ö . İÖ 338), Ahameniş krah (hd İO 359/358- 338), II. Artakserkses’in oğlu ve ardılı. Tahta çıkmadan önce Okhos adıyla anılırdı. Zalim, ama çalışkan bir ...

artan oranlı vergi, vergiye temel oluşturan matrahın tutan yükseldikçe, oranı artan vergi. Vergi gelirinin büyük bölümünü varlıklı kesimden toplamak amacıyla düzenlenen artan oranlı vergi, “ödeme gücü...

Artaud, Antonin (d. 4 Eylül 1896, Marsilya – ö. 4 Mart 1948, Ivry-sur-Seine, Fransa), gerçeküstücülüğün kuramcılarından oyun yazan, şair ve oyuncu. Klasik “burjuva” tiyatrosunun yerine, bilinçal...

artdamaksıl, yumuşak damak ya da üstdamak bölgesinde gerçekleşen sesbirim. Kuş sözcüğündeki k ünsüzü buna bir örnektir. Artdamaksıl terimi, daha geniş bir yayılımda kullanıldığı sesbilimde, değişiklik...

Artemidoros (ü. İÖ 100, Ephesos, Lidya), Lidya’da yaşamış coğrafyacı. Akdeniz’de yaptığı yolculuklann yanı sıra başkalannm kayıtlarından da yararlanarak 11 ciltlik sistematik bir coğrafya kitabı yazmı...