A rran (3. Konta), James Hamilton (d. 1537? – ö. 5 Mart 1609), Arran kontu. Hem ‘Mary Stuart hem de VIII. Henry’nin kızı Elizabeth (sonradan I. Elizabeth) için düşünülen damat adaylan arasında y...

A rran (Konta), James Stewart (Ö.1595, Symington yalanlan, Lanarkshire, İskoçya), Arran 3. kontunun kuzeni. Kontun yetkileri üzerinde hak iddiasında bulunmuş ve 1581-85 arasında yasal olarak bu yetkil...

A rras, Fransa’nın kuzeyinde kent. Pas-de- Calais yönetim bölgesindeki Calais ilinin (departement) merkezidir. Daha önce Artois bölgesinin merkezi olan kent, Lille kentinin güneybatısında, Scarpe Irma...

A rran , Claudio (d. 6 Şubat 1903, Chillan, Şili), 20. yüzyılın en tanınmış icracılanndan biri kabul edilen Şili doğumlu ABD’li piyanist. İki yıl Santiago Konservatuvan’na devam ettikten sonra Berlin’...

Arrest, HeinrkBıı Lonis d ’ (d. 13 Temmuz 1822, Berlin – ö. 14 Haziran 1875, Kopenhag), Neptün gezegeninin bulunmasını hızlandıran Alman astronom. Berlin Gözlemevinde öğrenciyken, yeni bir gezeg...

Arrhenius, Svante (August) (d. 19 Şubat 1859, Vik – ö. 2 Ekim 1927, Stockholm), İsveçli fiziksel kimyacı. Elektrolitlerin (elektriği ileten bir çözelti oluşturacak biçimde suda çözünen maddeleri...

Arrhenius denklemi, sıcaklığın, kimyasal tepkimelerin hızı üzerindeki etkisini gösteren matematiksel anlatım. Tepkime hızı sabitlerini hesaplamakta yararlanılan bütün tahmini anlatımların temelini olu...

Arrhenius kuramı, asitlerin ve bazların suda, iyon adı verilen elektrik yüklü atomlara ya da moleküllere ayrıştığını öne süren kuram. 1887’de İsveçli fiziksel kimyacı Svante August Arrhenius’un gelişt...

Arron, Henck (Alphonsus Eugene) (d. 25 Nisan 1936, Paramaribo, Hollanda Gu: yanası), 1973-80 arasında görev yapan Surinam başbakanı. Anon, ağırlıklı olarak Kreollerden (Afrika kökenli Surinamlılar) ol...

Arrowsmith, Aaron (d. 14 Temmuz 1750, Winston, Durham – ö. 23 Nisan 1823, Londra, İngiltere), coğrafyacı ve haritacı. Zamanındaki en iyi kaynaklardan yararlanarak, birçok oymabaskı harita ve atl...

Arrupe, Pedro (d. 14 Kasım 1907, Bilbao, İspanya), 1965-81 arasında Cizvit tarikatının 28. genel başkanı. Madrid Üniversitesi’nde tıp öğrenimi görürken, 1927’de Cizvit tarikatına katılmak üzere üniver...

Ars Antiqua (ortaçağ Latincesinde “Eski Sanat”), müzik tarihinde, 13. yüzyıl Fransa’ smda gittikçe daha karmaşıklaşan kontrpuan tekniğiyle ayırt edilen müziksel etkinlik dönemi. Eşzamanlı ses partiler...

Ars Nova (ortaçağ Latincesinde “Yeni Sanat”), müzik tarihinde, 14. yüzyılda, özellikle Fransa’da müziğin büyük bir gelişme gösterdiği dönem. 13. yüzyıl Fransa’ sındaki Ars Antiqua’nm(*) karşıtı olan A...

Ars poetica (Latincede “Şiir Sanatı”), Romalı şair Horatius’un nazım mektubu (İÖ 19/18’de yazıldığı sanılmaktadır). Klasik edebiyat eleştirisinin en etkileyici metinlerinden biridir. Derin anlamlı olm...

arsa, belediye sınırlan içinde, belediyece parsellenmiş arazi, kent toprağı. Emlak Vergisi Kanunu’na göre belediye sınırlan içinde ya da dışında bulunan parsellenmemiş araziden hangilerinin arsa sayıl...

Arsakes, İran’da hüküm sürmüş Part hanedanınca kullanılan saltanat adı. Hazar bozkırlannda yaşayan yan göçebe Pami kabilesinin reisi Phriapites’in oğlu Arsakes’in soyundan geldikleri inancıyla bu adı ...

Arsaklılar, a r ş a k u n î olarak da bilinir, Part İmparatorluğu’nu kurup yöneten eski hanedan (İÖ 247 – İS 224). Hanedanın atası olan ve Hazar Denizinin doğusunda yaşayan Pami kabilesi, Büyük ...

Arsal, Sadri Maksudi (d. 1880, Taşsu, Kazan – ö. 20 Şubat 1957, İstanbul), Türk siyaset ve bilim adamı. Ulemadan Nizameddin Maksudi’nin oğludur. Kazan’daki Allamiye Medresesi’nde başladığı öğren...

arsenik (As), azot ailesinden (periyodik tablonun Vâ grubu) kimyasal element. Gri ve san kristaller halinde iki ayn biçimde bulunan ve bileşikleri İÖ 4. yüzyıldan beri bilinen arsenik, element olarak ...

Arsenios Autorianos (d. y. 1200, Konstantinopolis – ö. 1273, Prokonnesos Adası, Marmara), görevden almışı Bizans Kilisesinde önemli bir bölünmeye yol açan Konstantinopolis (İstanbul) patriği. Bi...