kozlu

ÇIKARMA; Alm. Subtraktion (f), Fr. Soustraction (f), İng. Subtraction. Geriye doğru saymanın kısaltılmış şekli. Bir çıkarmada iki terim vardır. Birinci terime eksilen, ikinci terime çıkan, sonuca fark...

ÇIĞ; Alm. Lawine (f), Fr. Avalanche (f), İng. Avalanche. Yüksek dağların tepesinden kopup eğimi fazla yamaçlardan yuvarlanarak büyük kütleler hâline gelen kar yığınları, dağlardan kopup yuvarlanan buz...

ÇEYİZ; Alm. Brautausstatung, Aussteuer, Mitgift (f), Fr. 1 Trousseau (m), 2 Dot (f), İng. Trousseau. Kızlara, ana-babanın küçüklüğünden îtibâren biriktirip hazırladıkları eşyâ, cihâz. Târihte çeyiz, c...

ÇEVGÂN; eski bir Türk oyunu. Milâttan önceki Orta Asya Türklerinde, İranlIlarda, Araplarda Yunanlılarda, BizanslIlarda ve Uzak Doğu’da değişik türleri görülür. Türkler tarafından Hindistan’a götürüldü...

ÇEŞME; Alm. Quelle, Brurınen, Fr. Fontaine, İn g . Fountain. Kaynaktan çıkan suyun bir depoda toplanarak veya kaynaktan borularla getirilerek akıtılan suyun toplandığı lüleli veya musluklu bir hazne ş...

EBÜZZEHEB MEHMED BEY, Mısır’da idareyi ele geçiren Osmanlı çerkez beylerinden biri (öl. 1775). Şeyhül-beled Ali Bey tarafından yetiştirildi, güvenini kazanarak onun seraskeri ve nihayet kızı ile evlen...

EBÜŞ ŞEVK (Hüsâmüddevle Fâris bin Ebül Feth), Hilvan kürt boylarından birinin beyi (öl. 1045). Oğuz boylarının ön Asya’ya girişleri sırasında bölgedeki karışıklıklarda rol oynadı. Babasının ölümünden ...

EBÜL VEFA (Muhammed bin Muhammed el-Burcânı), İslâm matematikçisi (Buzcan 940-Bağdat 998). İran asıllı olduğu söylenir. Amcası Ebu Amr el-Muzgâzilî’den matematik, dayısı Ebu Abdullah Muhammed bin Anbe...

EBÜL MUZAFFER (Enûşe Muhammed Bahadır Han), türk devlet adamı (1663-1687). Ebül Gazi Bahadır Hanın oğlu. Babasının Buhara Hanı Abdülaziz. ile yaptığı savaşta üstün düşman kuvvetlerine karşı başarı sağ...

EBÜL MEYMÛN (el-Hâfız li-dinillah Abdülmecid bin Ebil Kasım Muhammed), Mısır’daki on birinci fatımî halifesi (1130- 1149). Amcasının oğlu El-Âmir’in bir ismailî fedaisi tarafından öldürülmesi üzerine ...

EBÜL MAALİ NİZAMÜLMÜLK MU1- NEDDİN NASRULLAH MÜNŞî, gazneli yazar (XII. yy.). Gazne hükümdarı Behram Şah (1128-1149) zamanında divan kâtipliği yaptı. Şahın emri ile İbn-i Mukaffa’- nın Kelile ve Dimne...

EBÜL KASIM ZEHRAVİ (El-Zehravî Halaf bin Abbas), endülüslü hekim (öl. 1013). Batı dünyasında latinceleşıhiş adiyle (Abulcasis veya Abucasis) bilinir. Hayatı ile ilgili açıklamalar yapan bazı kaynaklar...

ÇERNOBİL KAZÂSI; yirminci yüzyılın ilk büyük nükleer kazâsı. 1979’da Harrisburg (ABD) yakınında meydana gelen “Three Mile Island” kazâsı, Dünyâda Çernobil (Chernobly) kazâsına kadar meydana gelm...

EBÜL KASIM BABUR (Mirza Babur), Timurlular hanedanından hükümdar (1421-1455 veya 1456). Şahruh’un torunu ve Mirza Baysungur’un oğlu. Mirza Halil Sultan Timurî ile birlikte Horasan’a gelerek Astrabad’d...