ÇERNENKO, Konstantin; Sovyetler Birliği Komünist Partisi genel sekreteri. 24 Eylül 1911’de bir Rus köylüsünün oğlu olarak merkezî Sibirya’da doğdu. 1985’te Moskova’da öldü. Gen...

ÇERKESLER; Batı Kafkas Sıradağlarının eteklerinde ve Terk ile Kûban nehirleri yataklarına kadar uzanan bayır ve vâdilerde oturan bir kavim. Çerkeslerin ne zaman Kafkasya’ya gelip yerleştikleri b...

ÇERKEŞ HAŞAN; Abdülazîz Hanın tahttan indirilmesinde ve katlinde mühim rol oynayan Hüseyin Avni Paşayı öldüren subay. 1850 senesinde Silivri’de doğdu. Babası İsmâil Bey, Rus mezâliminden dolayı ...

ÇERKEŞ EDHEM; İstiklâl Harbinin ilk yıllarında Kuvâ-ı Seyyâre komutanı. 1886’da Bandırma’nın Emreköyü’nde doğdu. Dedeleri Kafkasya’dan getirilip Marmara bölgesine yerleştirilen Çerke...

ÇENE; Alm. Kinn (n), Fr. Mentón (m), tng. Jaw. Yüzün ön-alt kısmında bulunan; ağzın açılmasını, kapanmasını, yakalama, ısırma ve çiğnemeyi sağlayan yapı. Çene kemikleri kaslar, sinirler ve arkada çene...

ÇEMBERLİTAŞ; İstanbul’da Divanyolu üzerinde Osmanlı devrinde Tavuk Pazarı denilen meydanda bulunan sütun. İlk kısmı, Apollon heykeli sütunudur. İstanbul’un Bizans devrinin en önemli meydanlarınd...

ÇEMBER; Alm. Kreis (m.), Fr. Circulaire (f), İng. Circle. Bir düzlem üzerinde alman, merkez denilen sâbit bir noktadan aynı uzaklıktaki noktaların meydana getirdiği kapalı eğri. Çemberlerde çevrenin ç...

ÇELİK; Alm. Stahl (m), Fr. Acier (m), İng. Steel. Bileşiminde % 1,8’den daha az karbon bulunan, demir karbon alaşımı. Alaşımlı çeliklerde karbon oranı % 2,1’e kadar çıkabilir. Çelik üretimi millî ekon...

ÇELEBİZÂDE İSMÂİL ÂSİM EFENDİ; Osmanlı şeyhülislâmı, vak’anüvis, fıkıh âlimi. 1685 senesinde İstanbul’da doğdu. Küçük Çelebizâde olarak tanınır. Babası İkinci Mustafa Han devri reîsülkütta...

ÇELEBİ MEHMED; Osmanlı Devletinin beşinci pâdişâhı. Doğum senesini ekserî târihçiler 1386 olarak kaydetmektedirler. Babası, Sultan Yıldırım Bâyezîd Han, annesi ise Germiyanoğlu Süleymân Şahın kızı Dev...

ÇELEBİ HALİFE; Osmanlılar zamanında yetişen evliyâ ve âlimlerden. Halvetiyye yolunun büyüklerindendir. İsmi, Muhammed bin Mahmud, lakabı Hamîdüddîn, mahlası Cemâl’dir. Çelebi Halîfe diye meşhur olmuşt...

ÇELEBİ; Türklerde muhtelif sanat ve meslek sâhiplerine sembol olmuş bir tâbir. Lehçe-i Osmâniye’de; okuma bilen, okumuş, nâzik mânâları verilmektedir. Asil, nâzik, soylu, zarif terbiyeli, koca t...

ÇEKÜL (Şâkül); Aim. Senkblei (Blei-) Lot (n), Fr. Fil a p’lomb (m), İng. Plumb line. Yerçekimi doğrultusunu belirtmek için ekseri yapı ustaları tarafından kullanılan, ucuna ağırlık bağlanmış bir...

ÇEKTİRİ; Aim. Galeere, Galeasse, Fr. Galere, İng. Galley. Osmanlı deniz kuvvetlerinde kürekle hareket eden gemilere umûmî olarak verilen isim. Bu gemiler kürek sayısına göre özel isim alırlardı. Küçük...

ÇEKMECE GÖLLERİ; İstanbul’un batısında önce koy hâlinde denize birleşikken, sonradan ayrılan iki büyükçe göl. Küçük Çekmece İstanbul’dan 15, Büyük Çekmece ise 27 km uzaklıktadır. Bulundukl...

ÇEKİRGE (Locusta); Alm.Heuschrecke (f), Fr. Sauterelle (f), İng. Locüst, Familyası: Locustidae, Açrididae, vs. gibi çeşitleri vardır. Yaşadığı yerler: Sıcak bölgelerde . Tarla, çayır ve su kenarlarınd...

ÇEKİRDEK; Alm. 1-Obstkern, 2- Zellhern, 3- Atomkern (m), Fr. Noyau (m); graine (f); pépin (m). İng. Pip, stone, nucleus. Atom çekirdeği, meyve çekirdeği, mermi çekirdeği denildiğinde değişik mânâlar a...

ÇEKİMSER OY; Alm. Ungultige Stimme (e), Fr. Vote abstentionniste (m), tng. İnvalid vote. Parlamento, toplantı ve konferanslarda oylama yapılırken olumlu veya olumsuz yönden değeri olmayan oy, müstenki...

ÇEKİÇBALIĞI (Sphyrna zygaena); Alm. Hammer hai, Fr. Re quin marteau, İng. Hammerhead shark. Familyası: Çekiçbalığıgiller (Sphymidae). Yaşadığı yerler: Bütün sıcak ve ılık denizlerde. Bizde Akdenizde v...