ATEŞ; Alm. Feuer, Fr. Feu, İng. Fire. Yüksek sıcaklık ve alev veren hızlı yanma olayı. Ateşin meydana gelebilmesi için yanabilen bir maddenin tutuşma sıcaklığında oksijen ile temas etmesi gerekir. Yak...

A TA TÜ R K BARAJI; GAP Projesi içinde, Karakaya Barajının 180 km mansabmda, Şanlıurfa ilinin Bozova ilçesine 24 km uzaklıkta Fırat Nehri üzerinde kurulan baraj. İnşâatına; 4 Kasım 1983 târihinde başl...

A TA TÜ R K ; Türkiye Cumhuriyetinin kurucusu ve ilk Cumhurbaşkanı. 1£81 senesinde Selânik’te bugün müze hâline getirilen evde dünyâya geldi. Babası Ali Rızâ Bey, mnesi Zübeyde Hanımdır, îlköğrenimine...

ATAŞE; Alm. Attachc Attache, Fr. Atîache, İng. Attache. Bir devletin başka bir devlette temsilcisi olan elçiliklerine müşâvir olarak tâyin ettiği görevli memur. Görevlendirme durumlarına göre, askerî ...

A TA SÖ Z L E R İ; Alm. Sprichwort, Fr. Proverbe, İng. Proverb. Yüzyıllarca süren bir zaman dilimi içinde, tecrübeler sonucunda çeşitli sebeplerle söylenerek, sayısız hikmetleri küçük ve kısa sözler h...

A TA R D AM A R LA R ; Alm. Arterie, Schlagadez, Fr. Artere, aorte, İng. Artery. Kalpten pompalanan kanı, vücudun organ ve dokularına dağılan kan damarları. Atardamarlar, dolaşım sisteminin başlıca el...

ATARDAMAR S E R T L İĞ İ; Aim. Erterien verkalkung (f), Fr. Arteriosclerose, İng. Arteriosclerosis, atherosclerosis. Atardamarların iç yüzlerinde yağ ve diğer bâzı maddelerin birikimine bağlı olarak m...

ATÂ! (N EV ’ÎZÂ DE ); on yedinci yüzyıl OsmanlI şâiri, târihçi ve Hanefî mezhebi fıkıh âlimi. 1583 senesinde İstanbul’da doğdu. Adı Atâullah olup, Nev’î diye meşhûr Yahyâ bin Pîr Ali bin Nasuh’un oğlu...

ATABEGLER; Selçuklu Devletinde şehzâdeleri eğitip yetiştiren ve zamanla devlet kuran yüksek rütbeli memurlar. “Atabeg” ünvânı ilk defâ Selçuklularda kullanıldı ise de daha önceki Türk-İslâm devletleri...

A T Y A R IŞ LA R I; Alm. Pferderennen, Fr. Course de chevaux, Ing. Horse-race. Belli mesâfelerde at ile yapılan yarış. Safkan atlarla yapılır. Mesâfeler değişik olup düz arâzide 1000-1400-1600- 2000-...

AT M E Y D A N I; on dokuzuncu asra kadar, bugünkü Sultanahmet Parkının bulunduğu alana verilen ad. Bizans döneminde burada bir hipodrom bulunuyor, araba ve at yarışları yapılıyordu. İstanbul’un fethi...

AT (Equus c a b a llu s ); Alm. Pferd (n), Fr. Cheval, İng. Horse. Familyası: Atgiller (Equidae). Yaşadığı yerler: Evcilleri olduğu gibi, Amerikan bozkırlarında “Mustang”ve Altay dağlarının her iki ya...

AŞÛRE GÜNÜ; Hicrî senenin ilk ayı olan Muharrem ayının onuncu günü. Muharrem ayı, Kur’an-ı kerîmde kıymet verilen aylardan biridir. Aşûre bu aym en kıymetli günüdür. Allahü teâlâ bir çok duâları...

Â Ş İY  N ; “yuva” mânâsında Farsça bir kelime olup şâir Tevfik Fikret’in evinin adı. Rumeli Hisarı’ndaki Kayalar Mezarlığı üstünde Göksu’nun tam karşısında Boğaz’a hâkim olarak 1906 sene...

A Ş İR E T M E K T E B İ; İkinci Abdülhamîd Han tarafından 1892’de aşîret çocuklarının eğitimi için İstanbul’da açılan mektep. On sekizinci ve 19. yüzyıllarda batılı büyük devletler imparatorluk dışın...

Ş İR ; yol emniyetini temin edip, tüccârm mallannı koruyan ve şehir dışında durarak, Müslüman tüccardan ticâret malının zekâtını, Müslüman olmayandan ise, gümrük denilen vergiyi toplayan ve İslâm devl...

Â Ş IK PA ŞA Z D E ; on beşinci yüzyılda yaşa^ mış Osmanlı târihçilerinden. 1400 yılında Amasya’da doğdu. Asıl adı Ahmed Âşıkî’dir. Âşık Paşanın soyundan geldiği için, Âşıkpaşazâde ismiyle tanınmıştı...