Â Ş IK V E Y S E L Ş A T IR O Ğ L U ; saz şâiri. 1894’te Sivas’a bağlı Şarkışla ilçesinin Sivrialan köyünde doğdu. Babasının ismi Ahmed, annesinin Gülizar’dır. Yedi yaşında çiçek hastalığına yakalandı...

Â Ş IK PAŞA; on dördüncü asrın ünlü mutasavvıf şâirlerinden. 1272’de Kırşehir’de doğdu. Babası Muhlis Paşa, Osman Gâzi’nin maiyetinden, âlim ve fâzıl bir zât olup, Ehl-i sünnet îtikâdındaydı. Asıl adı...

ÂŞIK ÖMER; on yedinci yüzyıl halk şâirlerinden. Doğum yeri ve târihi kesin olarak bilinmemektedir. 1630 yılında doğduğu tahmin edilmektedir. Şiirlerinden birinde “Vatan-ı aslîmiz Aydın ilidir.” diyen ...

Â Ş IK ED EBİYÂTI; Anadolu’da 16. yüzyıldan sonra, şehirlerde, esnaf teşekküllerinde, asker ocaklarında, kervansaraylarda, konaklarda gelişen halk edebiyâtından farklı orta tabaka edebiyâtı. İslâmiyet...

Â Ş IK Ç E LEB İ; Türk şâir ve bilginlerinden. Asıl adı Mehmed’dir. Soyu Peygamber efendimize kadar ulaşır. Büyük babası Seyyid Muhammed Nattâ, Emir Buhârî ile birlikte Bursa’ya gelmiş ve burada yerle...

AŞI; Alm. Impstoff, Impfung, Fr. Vaccin, tng. Vaccine. Vücuda önceden belli maddeler (canlı mikrop, ölü mikrop, mikrop antijenleri gibi) vererek kişide belli hastalıklara karşı özel dayanıklılık durum...

AŞERE-I MÜBEŞŞERE; Peygamber efendimiz tarafından Cennet’e girecekleri dünyâdayken müjdelenen on Sahâbî (Peygamberimizin arkadaşı). Aşere-i mübeşşere şunlardır: Hazret-i Ebû Bekr, Ömer, Osmân, A...

AŞÇIZÂDE HAŞAN CELEBİ; OsmanlıDevleti âlim ve divan şâirlerinden. 16. yüzyılda yaşamıştır. İsmi Haşan Çelebi olup, “Aşçızâde” lakabı ile meşhûrdur. Gelibolu’da doğan Aşçızâde’nin, doğum târihi belli d...

AŞÇIBAŞI; saraydaki mutfak hizmetleri âmiri. Târihî metinlerde “aş başçı, aş başçısı, aş işçisi, hânsâlar ve ahçıbaşı” olarak geçer. Selçuklularda aşçıbaşma “emir-i çaşnîgîr” denirdi. Vazifeleri, matb...

ASYA; Alm. Asien, Fr. Asie, İng. Asia. Dünyânın en büyük kıtası. Doğuda Pasifik Okyanusu, kuzeyde Kûzey Buz Denizi, güneyde Hint Okyanusu, batıda Avrupa kıtası ile çevrilidir. Avrupa kıtası ile olan s...

ASUR; Alm. Aşuren, Fr. Assyrie, İng. Assyria. M. Ö. 3000 yıllarından M. Ö. 612’ye kadar Dicle’nin batı kıyısındaki Asur şehri merkez olarak kurulan ve gittikçe genişleyen bir devlet. Bu devlet zamanla...

A S TR O N O T ; Alm. Weltraumfahrer (m), Fr. Astronaute, İng. Astronaut. Uzaya gönderilen araçları kullanmak ve gerektiğinde uzayda ve dünyâ dışı gökcisimlerinde yürümekle görevlendirilen insan, uzay...

A S TR O NO M İ; Alm. Astronomie (f), Fr. Astronomie, İng. Astronomy. Dünyâmızın da içinde bulunduğu kâinatı, (gezegenler, güneş, ay, güneş sistemi, yıldızlar, kuyruklu yıldızlar, akan yıldızlar, aste...

S T R O F İZ İK ; Aim. Astrophysik (f), Fr. Astrophysique, Ing. Astrophysics. Gök cisimlerinin ve olaylarının fiziksel ve kimyâsal özelliklerini, yapılarını inceleyen astronomi dalı. Bu incelemeler iç...

A S TR AG A N ; Aim. Astrachan, Fr. Astrakan, İng. Astrakhan. Dünyâ piyasasında en eski ve en çok aranılan bir kürk çeşidi. Adını, Hazar Denizi kıyısındaki önemli bir ticâret merkezi ve limanı olan, b...

A S T İG M A T İZM A ; Aim. Astigmatismus, Fr. Astigmatisme, İng. Astigmatism. Gözün saydam tabakasının eğrilik bozukluğundan doğan göz kusuru. Gözün saydam tabakasında yatay ve dikey olmak üzere iki ...

A S T IR A H A N H A N L IĞ I; Altmordu Devletinin parçalanmasıyla İdil Nehrinin, Hazar Denizine döküldüğü yerdeki Astırahan (Astrahan, Ejderhan, Astragan) şehri ve çevresinde kurulan Türk hanlığı. Al...

ASTIM (Asthma bron g ch ia le ); Alm. Asthma, Fr. Asthme, Ing. Asthma. Krizler hâlinde gelen bir nefes darlığı. Astım krizi, kısa veya uzun süreli olabilir. Kriz bronşların (akciğere hava götüren boru...

ASTEROİT; Aim. Astero’id, Fr. Asteroide (m), İng. Asteroid. Güneş etrâfında dönen, gezegene benzer küçük cisimlere verilen ad. Bunlar planetoidler veya mini planetler olarak da adlandırılırlar. Hâliha...

ASTATİN; Aim. Astatin, Fr. Astatine, İng. Astatine. Halojenler sınıfından bir element. Peryodik cetvelin 7A grubunda bulunur. Elektron dizilişi (Xe) 4f145d106s26p5tir. Bileşiklerinde -1, +1, +5 ve +7 ...