Âlim. Heidelbeere (f), Fr. Myrtille, İng. Bilberry, Wortheleberry. Familyası: Fundagiller (Ericaceae). Türkiye’de yetiştiği yerler: Uludağ ve Trabzon çevreleri. İlkbahar başlangıcında, dağların humusç...

AYI (Ursus); Alm. Bâr (m), Fr. Ours, İng. Bear. Familyası: Ayıgiller (Ursidae). Yaşadığı Yerler: Antarktika, Avustralya ve Orta Afrika’dan başka her yerde yaşar. Özellikleri: 120-270 cm uzunlukta, 50-...

 Y E T -E L -K Ü R S t; Bakara sûresinin 255. âyet-i kerîmesi. Bu ismin Arapça kâideye uygun söylenişi, âyet-ül-kürsî şeklinde olduğu hâlde, Türkçede âyet-el-kürsî diye söylenmesi daha meşhûrdur ve y...

ÂYET; Kur’ân-ı kerîmdeki sûreleri meydana getiren cümle veya cümlecikler. Çoğulu âyâttır. Lügat mânâsı;”Açık alâmet, işâret, ibret, mûcize” demektir. Kur’ân-ı kerîmde 114 sûre,...

AYDOGDU BEY; Osman Gâzinin kardeşi Gündüz Alp’in oğlu. Doğum yeri ve târihi bilinmemektedir. Bir çok savaşlarda bulunarak büyük kahramanlıklar gösterdi. 27 Temmuz 1302’de OsmanBeyin üstün Bizans kuvve...

AYDINOĞULLARI BEYLİĞİ; on dördüncü asır başında Aydın ve çevresinde kurulan Türk beyliği. Germiyan ordusu subaşısı Aydınoğlu Mübârizüddîn Mehmed Bey kurmuştur. Germiyanoğlu Birinci Yâkub Bey tarafında...

AYDINLATMA; Alm. Beleuchtung (f), Fr. Eclairage, İng. Lighting. Işıklı hâle getirme. Aydınlatmayı tabiî, sun’î, iç ve dış diye gruplara ayırmak mümkündür. Tabiî aydınlatma: Dünyâmızın, gündüzleri güne...

AYDINLAR OCAĞI; milliyetçi, muhâfazakâr, tahsilli ve seçkin bir kesime hitâb eden bir dernek. Millî ve manevî değerlere sâhip çıkan, milletin bütünlüğü, vatanın bölünmezliği, devletin güçlülüğü prensi...

AYDIN REİS, on altıncı yüzyıl Türk denizcilerinden. Aslen Karamanlı olup Kemal Reisin yetiştirmelerindendir. Osmanlı donanmasında gemi kaptanlığı vazîfesindeyken Sultan İkinci Bâyezîd’in emriyle Memlü...

AYDIN; Ege bölgesinde “Efeler Diyân” olarak tanınan ve dünyânın en iyi incirinin yetiştiği şirin bir vilâyetimiz. Ege denizi, Muğla, Denizli, Manisa ve İzmir ile çevrilidir. Türkiye’...

AYDERÛSİLER; Yemen, Hindistan, Endonezya ve Mısır’da yaşamış çeşitli İlmî ve dinî hizmetlerde bulunan Hadramût asıllı bir âile. Teygamber efendimizin neslinden olan bu âile “Alevî”, ...

AYÇİÇEĞİ (Helianthus annuus); Alm. Sonnenblume (f), Fr. Tournesol, İng. Sunflower. Familyası: Bileşikgiller (Compositae). Türkiye’de yetiştiği yerler: Yerli bir bitki olmamakla berâber, soğuk yüksek y...

AYASTEFANOS ANTLAŞMASI; Doksanüç Harbi (1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı) so-. nunda imzâlanan barış antlaşması. Sultan İkinci’ Abdülhamîd Hanın karşı olmasına rağmen MidhatPaşa, Dâmâd Mahmûd Paşa v...

AYASOFYA; Alm. Haghia Sophia, Fr. Ste. Sophie, İng. Haghia Sophia. İstanbul’un fethine kadar hıristiyan âleminin en büyük kilisesi, bu târihten 1934’e kadar İslâm âleminin en büyük camilerinden biri i...

ÂYÂN MECLİSİ; Osmanlı Devletinde 23 Aralık 1876’daki Kânûn-i Esâsî’ye göre, Meb’ûsan Hey’eti ile birlikte Meclis-i Umûmî’yi meydana getiren hey’et. Hey’et-i Ay ân da denilmektedir. Hey’et-i Âyân...

AYAK; Alm. Fuss (m), Fr. Pied, İng. Foot. İnsan vücûdunun en alt kısmında bulunan ve yürümeyi, dik durmayı sağlayan, 26 kemik, bağ ve kaslardan meydana gelen organ. Vücûdun bütün ağırlığını taşıdığınd...

AYA SEYAHAT; Aim. Mondexpedition (f), Fr. Expedition Lunaire, Ing. Lunar expedition. Uzayın boşluğuna açılabilen insanın, uzaydan dünyâyı inceledikten sonra ilk hedefi en yakın gezegen olan ay oldu. İ...

AY TUTULMASI; Alm. Mondfinsternis (f), Fr. Edipse lunaire, İng. Lunar eclipse. Dünyânın ay ile güneş arasına girmesi. Aym dünyânın gölgesine girmesi ile güneşten aldığı parlaklığı kaybetmesi neticesin...

AY; Alm. Mond (m), Fr. Lune, Ing. Moon. Dünyânın tek tabiî uydusu. Dünyânın çapının dörtte birinden az fazla olan çapı ile güneş sistemi içinde en büyük uydulardan biridir. Dünyâ etrâfında her kamerî ...

AWACS; bilgisayarlı, NADGE (otomatik coğrafî sistem) sistemine göre çalışan, yerdeki sabit radarların yaptığı ihbar, önleme ve seyrüsefer görevlerini yapabilen, en ileri teknolojiye sahip radarlı uçak...