NAMAZ; İslâmın ikinci şartı. Akıllı ve erginlik çağındaki her Müslüman erkek ve kadına emredilen bir ibâdet. Bedenle yapılan ibâdetlerin en üstünü. Allahü teâlâya ve Peygamberine îmândan sonra, dînimi...
EDEBİYÂT-I CEDİDE; yeni edebiyat. Tanzimâttan sonra belirmeye başlayan ve divan edebiyâtına karşı olan Avrupa tesiri altındaki edebiyâtı nitelemek için kullanılmış bir sözdür. Ayrıca roman, tiyatro, m...
EDEBÎ TÜRLER; şekil ve muhtevâ (biçim ve öz) bakımından ortak kâidelere göre yazılmış veya söylenmiş eserlerin sınıflandırılmasında kullanılan bir tâbir. “Tür” fen bilimlerinde ve en çok b...
EDEBİ SANATLAR; mânâ üzerinde oyunlar yapıp, sözü güzelleştirme yolları. Edebî eserlerde mânâ ve fikri daha iyi anlatmak, açıklamak, zevkle okunmasını sağlamak ve ifâdeyi temin etmek için yapılır. Bir...
EDEBÂLÎ (Üdebâlf); Osmanlı Devletinin kuruluş yıllarında yaşamış büyük İslâm âlimi, Osman Gâzinin kayınpederi ve hocası. Şeyh Edebâlî ismiyle meşhur oldu. Karamanoğulları topraklarında doğdu. Doğum tâ...
ECZÂ DOLABI; Alm. Verbandkasterı, Fr. Pharmacie familiale; armoire â pharmacie, İng. First aid outfits. Hemen kullanılabilecek ilâçların evde muhafaza edilmesini sağlayan dolap. Her evde bir eczâ dola...
EBÜZZİYÂ TEVFİK BEY; on dokuzuncu yüzyıl Osmanlı edebiyatçı ve matbaacısı. 1848’de İstanbul’da doğmuş olan Ebüzziyâ, Konya-Koçhisarlı Kâmil Efendinin oğludur. Asıl adı Tevfik’tir. Eb...
EBÜSSÜ’ÛD EFENDİ; on altıncı asrın meşhûr Osmanlı âlimlerinden. On üçüncü Osmanlı şeyhülislâmıdır. Tefsir, fıkıh ve diğer ilimlerde büyük âlimdi. İsmi, Ahmed bin Muhammed’dir. Ebüssü’...
EBÜLYOSKOPİ; Alm. Ebullioskopie, Fr. Ebullioscopie, İng. Ebullioscopy. Bir çözeltinin kaynama noktasının yükselmesine (saf çözücüye göre) dayanarak çözünmüş maddenin molekül tartısını tâyin etme metod...
EBÜ L-VEFÂ BUZCÂNî; onuncu yüzyılda, İslâm âleminde yetişmiş büyük matematik ve astronomi âlimi. İsmi, Muhammed bin Muhammed bin Yâhyâ bin İsmâil bin Abbâs’tır. 10 Haziran 940 (H.328) târihinde ...
EBÜ L-MANSÛR MUVAFFAK; onuncu yüz yılda İran’da yetişen büyük kimyâ âlimi. İsmi Muvvaffak bin Ali el-Hirevî olup, künyesi Ebü’l-Mansûr’dur. Doğum ve vefât târihleri bilinmemektedir. ...
EBÜ’L-LEYS-İ SEMERKANDf; İslâm âlimlerinin en büyüklerinden. İsmi, Nasr bin Muhammed bin Ahmed bin Muhammed’dir. Künyesi Ebü’l-Leys olup, Semerkandî nisbesiyle şöhret bulmuştur. İmâm...
EBÜL-KÂSIM ZEHRÂVf; onuncu ve on birinci yüzyıllarda Endülüs’te yetişen meşhur Müslüman tıp âlimi. İsmi Halef bin Abbâs ez-Zehrâvî olup, künyesi Ebü’l-Kâsım’dır. Kurtuba yakınlarında...
E B Ü ’ L – H A Y R R Û M Î ; on beşinci asır nesir yazarı. Hayâtı hakkında kaynaklarda bir bilgi yoktur. Saltuknâme adlı eseri yazdığı bilinmektedir. Eserin sonundan anlaşıldığı üzere Cem Sulta...
EBÜ’L-HASAN-I ŞÂZİLt; evliyânın büyüklerinden, hadis âlimi ve Şâzilî yolunun ilk rehberi. İsmi, Nûreddîn Ali bin Abdülcebbâr’dır. Hazret-i Haşan soyundan olup, şeriftir. Künyesi, Ebü’...
EBÜ’L-HASAN-I HARKÂNt; evliyâmnbüyüklerinden. İnsanları Hakk’a dâvet eden ve kendilerine Silsile-i aliyye adı verilen büyük âlim ve velîlerin akıncısıdır. İsmi Ali bin Câfer, künyesi Ebü&#...